Fokker en KLM geschiedenis: een lange relatie tussen innovatie en industriële verandering

Begin jaren ’90 speelde Fokker in op de behoefte van de luchtvaartmarkt door de Fokker 70 te ontwikkelen. De Fokker 70 was een kleinere variant van de al bestaande succesvolle Fokker 100 uit 1986. De Fokker 70 had ten opzichte van de nog eerdere F.28 een totaal aangepaste vleugel en verbeterde computers voor de cockpit instrumenten. De computers waren ook toegankelijker geplaatst voor het onderhoudspersoneel. Voor een groot deel onder de vloer in de voorzijde van de romp. De Avionica was goed te bereiken, middels een toegangsluik onder de romp. De Fokker 70 was voorzien van twee Rolls Royce Tay 620 Turbofan motoren. Als basis voor de Fokker 70 werd het tweede prototype van de Fokker 100 gebruikt. Op 25 september 1992 vloog de PH-MKC naar de Fokker vestiging in Woensdrecht. Op het officiële Typecertificaat en het bewijs van inschrijving wordt de Fokker 70 vermeld als Fokker F.28-070.

Anthony Fokker: pionier en visionair met een turbulente geschiedenis

Anthonij Herman Gerard (Anthony) Fokker (Blitar, regentschap Kediri, 6 april 1890 - New York, 23 december 1939) was een Nederlandse luchtvaartpionier en vliegtuigbouwer. Anthony Fokker, lid van de patriciaatsfamilie Fokker, werd op 6 april 1890 geboren in Blitar op Java, in het toenmalige Nederlands-Indië, als zoon van de koffieplanter Herman Fokker. Sommige bronnen zeggen dat hij in Kediri is geboren. In die tijd maakte Blitar echter deel uit van het regentschap Kediri, een koloniale administratieve afdeling met Kediri als hoofdstad. Vier jaar na de geboorte van Fokker verhuisde de familie naar Haarlem om Tony en zijn oudere zus Toos een Nederlandse opvoeding te kunnen geven, maar Anthony hield het op school niet uit. Hij speelde liever met zijn modeltrein en zijn stoommachine, en verliet de middelbare school voortijdig. Hij vond een lekvrije autoband uit, maar de uitvinding bleek al door een ander gepatenteerd. Een vliegshow in Brussel verlegde zijn interesse. In de zomer van 1910 stuurde zijn vader hem naar een technische school te Bingen voor een opleiding in autotechniek. Fokker wilde echter liever vliegen, en besloot naar de Automobil Fach-Schule in Zahlbach bij Mainz te gaan, waar ook een vliegtuig werd gebouwd. Zijn eerste propellervliegtuigje, dat hij in 1910 ontwierp en construeerde, noemde hij De Spin. Hij testte zelf zijn modellen. In 1912 vertrok Fokker naar Flugplatz Johannisthal, een vliegveld in de buurt van Berlijn, waar hij succesvolle demonstratievluchten maakte en een bedrijf oprichtte, Fokker Aeroplanbau. Hij kreeg er zijn eerste opdracht van 10.000 Mark voor twee vliegtuigen. In de jaren daarna construeerde hij diverse verbeterde vliegtuigen. In 1913 maakte Anthony Fokker zijn eerste looping. Hij was daarmee, na de Rus Pjotr Nesterov, de tweede. Ondanks verwoede pogingen van Fokker om ook vliegtuigen aan Nederland te verkopen, was Nederland alleen geïnteresseerd in Franse en Engelse toestellen. Dat deed Fokker toen definitief besluiten om voor de Duitsers te werken. Die gaven hem alle ruimte en waardeerden zijn werk. Bij het uitbreken van de oorlog werd de fabriek door de staat overgenomen en verplaatst naar Schwerin, waar Fokker aanbleef als directeur. Hij bouwde tijdens de Eerste Wereldoorlog ca. Fokker bezocht het front en bezorgde de Duitsers een nagenoeg oppermachtige positie in de lucht, dankzij zijn revolutionaire synchronisatiesysteem. Door dit systeem werd de mitrailleur, door een simpele nok op de propelleras, geblokkeerd zodra een propellerblad zich voor de loop bevond. Dit zorgde ervoor dat de mitailleur bij verschillende toerentallen van de propeller altijd tussen de propellerbladen door schoot. De Entente (Frankrijk en Engeland) vloog met metalen plaatjes op de propellers om de afgeschoten kogels af te doen ketsen. Het eerste bekende en succesvolle vliegtuig dat Fokker produceerde, was de Fokker Eindecker, met de gesynchroniseerde mitrailleur. Deze techniek paste hij ook toe op twee zeer succesvolle vliegtuigen, de Dr.I Dreidecker en de D.VII. Fokker raakte bevriend met de grote man van de Duitse oorlogsvliegers, Manfred von Richthofen, bijgenaamd de Rode Baron.

De Fokker Dr.I werd vooral bekend toen Von Richthofen met dit toestel ging vliegen. De Fokker D.VII wordt beschouwd als het beste vliegtuig uit de hele Eerste Wereldoorlog. In 1919 keerde Anthony Fokker met een trein vol D.VII's en reserveonderdelen terug in Nederland en sloot zich aan bij de N.V. Trompenburg. Op 21 juli 1919 richtte hij de Nederlandse Vliegtuigenfabriek op. Hij trouwde op 25 maart 1919 in Haarlem met Sophie Marie Elisabeth von Morgen, dochter van generaal Curt von Morgen. In 1922 vertrok Fokker naar de Verenigde Staten, waar hij zich tot Amerikaan liet naturaliseren. Al in 1923 begon hij ook daar met een eigen vliegtuigfabriek die uiteindelijk de grootste ter wereld werd. Er was interesse om in zijn bedrijf te investeren, en General Motors Company kocht 40 procent van de aandelen. Van het Amerikaanse leger stroomden de opdrachten binnen. Ingenieurs van GM vonden echter dat Fokker er wel erg conservatieve constructiemethodes op na hield. Dat zou uiteindelijk ook zijn zwaktepunt worden: terwijl andere vliegtuigbouwers technische vernieuwing nastreefden, zoals geheel metalen vliegtuigen, borduurde Fokker voortdurend door op bestaande ontwerpen. Fokker zou daardoor uiteindelijk uit de markt worden gedrukt. Fokker keerde terug naar Nederland. Zijn Nederlandsche Vliegtuigenfabriek draaide slecht doordat er geen behoefte meer was aan zijn hout-en-linnen vliegtuigen, en overleefde doordat met de dreiging van de fascistische dictatuur in Duitsland behoefte ontstond aan militaire toestellen. Door de verkooprechten voor Douglas passagiersvliegtuigen in Europa te verwerven verdiende hij meer dan ooit. Anthony Fokker overleed op 49-jarige leeftijd als gevolg van complicaties na een operatie aan zijn neusbijholten. Fokker eindigde in 2005 op nr. Anthony Fokker kreeg de bijnaam The flying Dutchman. In de Vlaamse stripreeks Suske en Wiske wordt Tante Sidonia in het album De briesende bruid (1969) naar de periode rond de Eerste Wereldoorlog geflitst. Daar ontmoet ze Anthony Fokker met wie ze hoopt een relatie te kunnen beginnen. Anthony Fokker wordt door acteur Craig Kelly gespeeld in de Amerikaanse televisieserie The Young Indiana Jones Chronicles, aflevering Young Indiana Jones and the Attack of the Hawkmen (1995). In de televisieserie Vliegende Hollanders (2020) wordt de rol van de jonge Anthony Fokker vertolkt door Bram Suijker en de oudere door Fedja van Huêt.

noimgs

tags: #fokker #klm #geschiedenis