Al een aantal jaar treft de gemeente Amsterdam maatregelen om overlast van vakantieverhuur te beperken, zoals de meldplicht, vergunningplicht en registratieplicht. O&S onderzocht hoe de maatregelen van de gemeente zich verhouden tot de ontwikkeling van het aanbod en gebruik van Airbnb tussen 2015 en begin 2024. Daarnaast bekeken we welke relatie vakantieverhuur heeft met twee verschillende leefbaarheidsindicatoren: ‘overlast van toeristenverhuur’ en ‘sociale cohesie’.
Invloed van Amsterdamse regelgeving op het aanbod
De afgelopen jaren is het actieve aanbod van vakantieverhuur via Airbnb in Amsterdam sterk afgenomen. Hoewel een groot gedeelte hiervan te verklaren is door de coronapandemie, is er wellicht ook een beteugeling als gevolg van de maatregelen die door de gemeente zijn getroffen.
Want waar vakantieverhuur via Airbnb in 2023 en begin 2024 (januari, februari) nog niet is teruggekeerd tot het niveau van voor de coronapandemie in 2019, is verblijftoerisme in het algemeen wel weer sterk gestegen toegenomen. Maar hoewel er een daling is geweest in het aanbod en gebruik van vakantieverhuur in de stad, kunnen de gevolgen van vakantieverhuur voor leefbaarheid in wijken blijven bestaan.
Relatie met leefbaarheidsindicatoren
Meer actieve listings (advertenties) in een wijk hangen samen met meer overlast van toeristenverhuur in de wijk. Ook sociale cohesie hangt in meerdere gevallen samen met vakantieverhuur, al is deze relatie minder eenduidig dan bij overlast door toeristenverhuur aangezien het een breed concept is.
Hoe werkt het algoritme van Airbnb
Zo werkt het • Host van een woning Wil je weten hoe de zoekresultaten op Airbnb werken? Dan ben je hier aan het juiste adres. Airbnb gebruikt een algoritme om zoekresultaten te genereren die interessant zijn voor gasten. Het algoritme doorzoekt de miljoenen advertenties op Airbnb om voor elke zoekopdracht de juiste advertenties te laten zien. Gasten voeren hun zoekcriteria in, waarna het algoritme advertenties presenteert die aan deze criteria voldoen.
Het algoritme ordent de zoekresultaten op basis van allerlei verschillende factoren, maar sommige wegen zwaarder dan andere. Vooral de kwaliteit, populariteit en prijs zijn belangrijk voor de positie van de bijbehorende advertentie in de zoekresultaten, en voor accommodaties geldt dat ook voor de locatie.
Kwaliteit
Het algoritme bepaalt de kwaliteit van de advertentie en de reis aan de hand van allerlei factoren, waaronder de foto's en video's, beoordelingen en recensies van gasten, communicatie tussen hosts en gasten op het platform en de kenmerken van de accommodatie. Het algoritme houdt ook rekening met support- en annuleringsinformatie en voorzieningen voor woningen. Accommodaties van hogere kwaliteit met betere beoordelingen en recensies staan meestal hoger in de zoekresultaten.
Populariteit
Het algoritme bepaalt de populariteit van een accommodatie aan de hand van allerlei gegevens, waaronder de interactie van gasten met de advertentie. Voorbeelden hiervan zijn hoe vaak gasten een advertentie als favoriet opslaan, hoe vaak ze boeken en hoe vaak ze de host een bericht sturen. Populairdere advertenties staan meestal hoger in de zoekresultaten.
Prijs
Bij het bepalen in hoeverre de prijs van een accommodatie aantrekkelijk is voor gasten, houdt het algoritme rekening met allerlei prijsgegevens, waaronder de totale prijs en hoe die prijs zich verhoudt tot die van andere accommodaties in de buurt voor de opgegeven datums. Advertenties met een lagere prijs dan vergelijkbare advertenties in de buurt met vergelijkbare kenmerken, zoals het aantal bedden en de geboden voorzieningen wanneer het een accommodatie betreft, staan meestal hoger in de zoekresultaten.
Locatie en beschikbaarheid
Locatie. De locatie van een accommodatie is van grote invloed op de positie van de advertentie in de zoekresultaten. Accommodaties op een gewilde locatie, bijvoorbeeld in de buurt van populaire bezienswaardigheden, staan meestal hoger in de zoekresultaten. Beschikbaarheid: hoe meer datums er beschikbaar zijn op een accommodatie, hoe groter de kans dat deze past bij de reisplannen van de gast.
Achtergrond van Airbnb en regulering
Airbnb begon in 2007 met drie gasten in San Francisco bij twee hosts, wat de basis legde voor een platform met korte termijn verblijven. Sindsdien groeide het wereldwijd uit tot een giga-platform met miljoenen hosts, tientallen miljoenen advertenties en honderden miljoenen gasten. In diverse steden zijn regelgeving en maatregelen ingevoerd om toeristisch verhuur beter te controleren en evenwicht te brengen tussen huishoudens, hotels en platforms als Airbnb.
In Amsterdam geldt een van de strengste regelingen; ook in vergelijking met andere steden wereldwijd blijven maatregelen voortdurend onderwerp van debat. Juridische stappen en handhaving spelen een rol bij de bestrijding van bemiddelingskosten en naleving van Nederlandse regelgeving, zoals vastgesteld door de rechtbank in eerdere periodes.
Regionale verschillen en beleid naast Amsterdam
De situatie in Amsterdam bepaalt vaak de (negatieve) beeldvorming over de particuliere verhuur van woningen, zoals Airbnb. In de praktijk zien we grote verschillen in hoe de lokale markten van de particuliere verhuur van woningen functioneert. In sommige kernen vult het aanbod een hiaat, omdat er anders geen logiesvoorzieningen zijn.
In andere steden lijkt de balans met de reguliere hotelsector zoek vanwege het relatief hoge volume van overnachtingen in woningen. En in sommige steden is er juist een overzichtelijk, kleinschalig aanbod dat aanvullend is op de reguliere hotels ter plekke. De Expertpool Toeristische Verhuur Woonruimte levert inzicht op wijk- en gemeentelijk niveau voor beleidsoverwegingen.
Belang van data en toekomstperspectief
Met betrouwbare data kunnen overheden effectief sturen op toeristische verhuur zodat er meer balans komt tussen regelgeving, leefbaarheid en economische kansen voor aanbieders en gasten. De monitor Noord-Holland laat regionale verschillen zien, waaronder dat gemeenten een belangrijke rol hebben in het vormgeven van beleid rondom vakantieverhuur.
