Nederland kent geen wettelijke regels voor het gebruik van de vlag. U mag als burger, bedrijf of organisatie op alle dagen van het jaar de vlag uithangen. Er zijn wel regels voor het vlaggen vanaf Rijksgebouwen. Die staan in de vlaginstructie. Burgers, bedrijven en organisaties kunnen de instructie volgen als richtlijn. Dit is niet verplicht.
Regels voor het uithangen van de vlag
U mag altijd de vlag uithangen. Bijvoorbeeld bij een feestelijke gebeurtenis als een huwelijk of het slagen voor een examen. Er is geen wet die vlaggen verbiedt of bepaalt hoe u moet vlaggen. U bent dus nooit strafbaar als u de vlag uithangt.
Wel zijn er gebruiken en regels (protocol) voor het uithangen van de vlag. Zo mag een gehesen vlag nooit de grond raken of het verkeer hinderen. Ook is het de gewoonte dat u de vlag niet laat hangen tussen zonsondergang en zonsopkomst. Wilt u de vlag ’s nachts wel laten hangen?
Vlag én wimpel gaan op gebouwen van de Rijksoverheid uit op Koningsdag en op de verjaardagen van Koningin Máxima, Prinses Beatrix en de Prinses van Oranje.
Vlaginstructie voor Rijksgebouwen
In de algemene vlaginstructie staat op welke speciale dagen de vlag uit moet vanaf Rijksgebouwen. En op welke manier. Provincies, gemeenten en waterschappen wordt gevraagd de vlaginstructie te volgen. Burgers, bedrijven en organisaties kunnen de instructie als richtlijn volgen. De minister-president stelt de instructie op. De huidige algemene vlaginstructie is van 2013.
Vlag uit op Rijksgebouwen
De vlaginstructie maakt verschil tussen de vlag uithangen op alle Rijksgebouwen of een aantal gebouwen. De vlag gaat alleen op enkele gebouwen van de Rijksoverheid uit op Koninkrijksdag en op de verjaardagen van prinses Beatrix, koningin Maxima en prinses Catharina-Amalia. Vaste dagen waarop wordt gevlagd.
Het uithangen van de vlag gebeurt in principe op onderstaande dagen. Valt een onderstaande datum op zondag of een algemeen erkende christelijke feestdag? Vlag uit bij bijzondere gebeurtenissen. Zijn er bijzondere gebeurtenissen in het Koninklijk Huis, zoals een geboorte, huwelijk of overlijden? Dan kan de minister-president een speciale vlaginstructie uitgeven. De minister-president kan ook een speciale vlaginstructie uitgeven bij bijzondere gelegenheden. Komt een buitenlands staatshoofd op officieel bezoek? De vlaginstructie is bedoeld voor de Rijksoverheid, provincies en gemeenten. Particulieren, instellingen en bedrijven mogen deze vlaginstructie volgen, maar het is niet verplicht. Alle richtlijnen zijn van toepassing op verjaardagen van leden van het Koninklijk Huis en 4/5 mei.
Vlag nodig? Je vouwt de vlag in drieën, langs elke baan, waarbij de witte baan tussen de rode en blauwe baan komt. Vervolgens vouw je de vlag haaks op de vorige vouw met het blauw aan de buitenkant, en herhaal je dit nog eens. Je zou alleen de blauwe kleur moeten zien aan de buitenkant: zo is de witte baan beschermd tegen vuil en kan het licht de rode kleur niet aanpassen. Een vlag als eerbetoon aan bijvoorbeeld een natie hoort ’s nachts niet buiten te hangen. Het hijsen van een landenvlag gebeurt dan ook bij zonsopgang, het neerhalen bij zonsondergang. Alleen wanneer een landenvlag aan beide zijden door schijnwerpers wordt belicht mag deze na zonsondergang blijven hangen.
Een vlag behoort de grond niet te raken. Vroeger werd een vlag die de grond wel raakte verbrand. Tegenwoordig is dat niet meer het geval. De Nederlandse vlag is het symbool van het Koninkrijk der Nederlanden en hoort daarom overal op Nederlands grondgebied een ereplaats te hebben. In 1937 heeft de toenmalige koningin Wilhelmina de kleuren van de Nederlandse vlag bij koninklijk besluit vastgesteld: helder (vermiljoen) rood, helder wit en (kobalt) blauw. Voor de afmeting van de vlag gelden geen regels. Op 4 mei herdenkt Nederland de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en andere oorlogssituaties en vredesmissies. Tijd: Het Nationaal Comité 4 en 5 mei roept alle inwoners op om op 4 mei de gehele dag de vlag halfstok te hangen (van zonsopgang tot zonsondergang). In de vlaginstructie van de Rijksoverheid staan regels voor het vlaggen vanaf rijksgebouwen. Geen wimpel: De Nederlandse vlag wordt zonder oranje wimpel gehesen. Op 5 mei viert Nederland de bevrijding van de Duitse bezetting in 1945 en herdenkt men de waarde van vrijheid, democratie en mensenrechten. De oranje wimpel wordt officieel alleen gebruikt op bepaalde verjaardagen van leden van het Koninklijk huis en op Koningsdag.
Wil je meerdere vlaggen naast elkaar hangen? Dan behoren alle vlaggen dezelfde afmeting te hebben. De belangrijkste vlag - in Nederland de nationale driekleur - krijgt altijd een ereplaats. Bij twee vlaggen is de ereplaats rechts, uitgaande van de positie met de rug naar het gebouw en je gezicht naar de vlaggen. Bij drie vlaggen is de ereplaats in het midden. Als naast de Nederlandse vlag, vlaggen van andere landen worden gehesen, kun je de onderlinge rangorde bepalen met behulp van de eerste letter van de Franse namen van de betrokken landen. De nationale vlag hangt altijd in het midden. De vlag van de Europese Unie is een verenigingsvlag en hoort qua rangorde als laatste. Bij het hijsen van de vlaggen wordt van buiten naar binnen gehesen. De belangrijkste komt het laatst. Bij een gemeente- of provincievlag is de plaats afhankelijk van het evenement. Bij een gemeente-aangelegenheid hangt de gemeentevlag bijvoorbeeld altijd rechts, uitgaande van de positie met de rug naar het gebouw. Omtrent het aantal vlaggen rond bijvoorbeeld een gemeentehuis gelden geen voorschriften.
Wil je gemeente-, provincie- en landenvlaggen naast elkaar hangen? En heeft die gebeurtenis een provinciaal tintje? Regelmatig zie je een provinciewimpels aan een mast hangen. Deze wimpels kunnen zelfstandig gevoerd worden, maar zijn echter goed te combineren met een vlag. Wimpels mogen altijd als decoratie aan de vlaggenmast hangen. Om bijvoorbeeld een lokale gebeurtenis te benadrukken, kun je een provincie- of gemeentewimpel met een vlag combineren. Heb je een buitenlandse gast en wil je naast de Nederlandse vlag ook een vlag met jouw logo ophangen? Veel mensen vragen zich af waarom het niet is toegestaan om de vlag na zonsondergang buiten te laten hangen. Volgens het vlagprotocol is het namelijk een teken van respect voor de vlag om deze niet in het donker te laten hangen. Het is namelijk niet gepast om de vlag in het duister te laten hangen. Bovendien is het niet meer mogelijk om de driekleur van de vlag te zien als het donker is.
Wanneer mag ik de vlag uithangen?
Wanneer kan ik als burger de Nederlandse vlag uithangen? Nederland kent geen wettelijke regels voor het gebruik van de vlag. Burger, bedrijf of organisatie op alle dagen van het jaar de vlag uithangen; voor het vlaggen vanaf Rijksgebouwen. Die staan in de vlaginstructie; en organisaties kunnen de instructie volgen als richtlijn. U mag altijd de vlag uithangen. Bijvoorbeeld bij een huwelijk of het slagen voor een examen. Er is geen wet die vlaggen verbiedt of bepaalt hoe u moet vlaggen. Wel zijn er gebruiken en regels (protocol) bij het uithangen van de vlag. Een gehesen vlag nooit de grond raken of het verkeer hinderen. Dat u de vlag niet laat hangen tussen zonsondergang en zonsopkomst. ’s nachts wel laten hangen?