cryptoactiva worden uitgedrukt als digitale waarde die via technologieën zoals een distributed ledger of blockchain met anderen kan worden uitgewisseld. Je slaat je crypto’s op in een digitale portemonnee, en de bekendste crypto is de Bitcoin, maar er zijn duizenden andere soorten. In Nederland zien we crypto’s niet als geld, omdat ze niet voldoen aan de drie basisbeginselen van geld: ruilmiddel, oppotmiddel en rekenmiddel. De meeste mensen kopen hun crypto’s op een digitale exchange-markt.
Hoe cryptowaarde tot stand komt en wat je daarmee kunt
Een crypto is een ‘digitale waarde’. Deze waarde wissel je met anderen via bepaalde technologie (bijvoorbeeld via een distributed ledger, zoals een blockchain). Je slaat je crypto’s op in een digitale portemonnee. De bekendste crypto is de Bitcoin, maar er zijn duizenden andere soorten.
De cryptoactiva zelf zijn niets meer dan een unieke code. Die code is gemaakt door een, of meerdere, computers. Die hebben hiervoor een ingewikkelde rekensom moeten oplossen. Dit proces heet in jargon 'delven’ en is vaak bijzonder energie-intensief omdat computers hier veel rekenkracht voor moeten inzetten. Bij sommige activa, zoals bij Bitcoin, zit er een maximum op hoeveel er in totaal gedolven kan worden.
Gebruik en omgang met crypto’s als belegging of betaalmiddel
De cryptoactiva zelf zijn niets meer dan een unieke code. Die code is gemaakt door een, of meerdere, computers. Die hebben hiervoor een ingewikkelde rekensom moeten oplossen. Dit proces heet in jargon 'delven’ en is vaak bijzonder energie-intensief omdat computers hier veel rekenkracht voor moeten inzetten. Bitcoin en Doge zijn voorbeelden van ‘ongedekte’ cryptoactiva. Binnen MiCAR vallen veel van dit type crypto’s nog niet onder toezicht. Daardoor zijn het nog steeds erg risicovolle munten.
Crypto’s worden voornamelijk verhandeld via tussenhandelaren, ‘brokers’ zoals Bitvavo of Kraken. Die bieden verschillende diensten aan: sommige zijn enkel een ruilbeurs waar mensen euro’s kunnen inwisselen voor crypto’s, andere regelen ook de versleutelde opslag van cryptoactiva zodat eigenaren ze niet thuis op een computer hoeven te bewaren.
Regulering en toezicht
Sinds 2024 bestaat er in de Europese Unie een speciale wet voor de crypto-industrie: De ‘Markets in Crypto Assets Regulation’ (MiCAR). Daardoor zijn er een aantal zaken veranderd. Het voornaamste doel van deze wet is om een aantal zaken van de cryptomarkt te reguleren en daarmee transparantie te bevorderen. MiCAR zorgt voor regels om jou te beschermen. Zo worden er eisen gesteld aan het juist informeren van de consument en zijn er regels die ervoor moeten zorgen dat zo’n crypto-exchange financieel gezond blijft. Ook moeten dit soort partijen vanaf 2025 een vergunning hebben. Zo weet je dat een partij ook onder toezicht staat.
In Nederland houden de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank toezicht op de naleving van MiCA. AFM kijkt of de handel in crypto’s volgens de regels gebeurt. DNB ziet er onder andere op toe dat zogenaamde stablecoins - crypto’s die gekoppeld zouden moeten zijn aan een vaste waarde, zoals de euro - daadwerkelijk worden gedekt. Met MiCA maakt de EU de cryptomarkt veiliger en transparanter, waarin risico’s duidelijker worden aangegeven.
Belasting en financiële risico’s
Betaal je belasting over crypto’s? Ja, crypto’s zijn onderdeel van je vermogen in box 3. Net als spaargeld en beleggingen. Je moet de waarde dus opgeven in je aangifte inkomstenbelasting. Is je totale vermogen hoger dan de vrijstelling? Dan betaal je hier belasting over.
Veiligheid en wat te doen bij incidenten
Wat als mijn crypto instort of mijn wallet gehackt wordt? Dan ben je jouw geld kwijt. Zorg er dus voor dat je alleen handelt met geld dat je kunt missen. Dat betekent dat je dat geld niet nodig hebt voor je vaste lasten of als buffer voor onverwachte tegenvallers. Het hacken van wallets gebeurt regelmatig. Niet iedere aanbieder heeft zijn beveiliging op orde. Zorg er in ieder geval altijd voor dat jij zelf alles doet om dit te voorkomen. Kies een veilig wachtwoord en bewaar dit op een veilige plaats.
Exit-strategieën en risicobeheer
Er zijn een hoop verschillende strategieën die je kunt gebruiken om de markt te verlaten. De Stap-voor-Stap-Methode (ook wel DCA-out genoemd) is een strategie waarbij je op vooraf bepaalde momenten verkoopt. De frequentie hiervan kun je zelf bedenken. Je hebt jouw inleg dus zo goed als verdriedubbeld, maar nog nooit een deel verkocht. Wat bitcoin over 1 maand waard is weet niemand, en om zeker te zijn van wat winst besluit je een klein deel winst te verzilveren. In plaats van in één keer alles te verkopen, verkoop je stap voor stap een stukje van je bezit bij bepaalde prijspunten. Je spreidt dus ook je verkoopmomenten.
De Fixed Rate Exit methode is een strategie waarbij je vooraf bepaald op welke punten jij jouw crypto's (of een deel hiervan) gaat verkopen. Je bepaalt dus van tevoren op welke punten je gaat verkopen. Dit kan je doen op basis van gevoel, bodemprijzen, technische factoren, trendlijnen of zelfs candlestickpatronen. Het voordeel? In de praktijk blijkt dat zelfs mensen met een plan het moeilijk hebben zodra prijzen in een stijgende trend zitten.
Ook psychologische factoren spelen een grote rol. Je krijgt FOMO, anchoring bias en bent vol van vertrouwen. Daarnaast zijn er verschillende valkuilen zoals specifieke ankerpunten en pogingen om markt te timen. Het is daarom belangrijk een exit-strategie vooraf te bepalen en je initiële investering terug te nemen wanneer mogelijk, zodat je praktisch geen verlies meer kunt pakken op de desbetreffende trade.
Diversificatie is een veelgebruikte aanpak om risico’s te spreiden: niet al je geld in één coin stoppen, maar verdelen over meerdere soorten coins met elk hun eigen risico en potentie. Er worden verschillende categorieën coins onderscheiden: grootmachten zoals Bitcoin en Ethereum; large caps zoals Solana, Dogecoin en Ripple; medium caps; small caps; en micro caps.
Concluderende notities over de cryptowereld
Cryptoactiva worden wereldwijd steeds vaker gebruikt als middel om waarde over te dragen via het internet. Het verschil met regulier geld is dat er geen centrale overheid of centrale bank betrokken is bij de uitgifte ervan. In theorie kan iedereen een munt ontwikkelen en te koop aanbieden. Er bestaan tienduizenden soorten crypto’s, met bekende namen zoals Ether, Cardano en Bitcoin. Het proces van delven is energie-intensief en kent beperkingen voor sommige activa. De markt evolueert onder druk van regelgeving, technologische ontwikkelingen en maatschappelijke percepties, en vormt daarmee een continu veranderend speelveld voor beleggers en gebruikers.
