De onderstaande stadswandelingen hebben allemaal een thema waarmee je tijdens de wandeling meer te weten komt over een specifiek Leids onderwerp. Wil je meer weten over het ontstaan van de Universiteit Leiden tijdens de Academische stadswandeling, het verblijf van de Oranjes in Leiden, het Beleg en Ontzet, de rampen die Leiden overkwam, Rembrandt, de Tweede Wereldoorlog. Heb je specifieke wensen dan kun je dit ook aan ons doorgeven. De broodje aap wandelingen en de algemeen historische wandeling in Leiden zijn de meest geboekte wandelingen in Leiden. Op zoek naar een unieke stadswandeling in Leiden? Naast de algemeen historische wandeling zijn er tal van andere interessante thematische stadswandelingen met een ervaren gids te boeken. Ontdek de verborgen schoonheden van Leiden en leer meer over specifieke onderwerpen zoals de Universiteit Leiden, de Oranjes, Rembrandt, de Tweede Wereldoorlog en nog veel meer.
Ons enthousiaste team van professionele gidsen staat klaar om jou en je groep een onvergetelijke ervaring te bieden. Wil je een stadswandeling Leiden met gids voor jouw groep? Natuurlijk is dat mogelijk! Leiden heeft vele gezichten en daardoor heb je ook een ruime keus uit thema’s voor jouw stadswandeling. Je kunt je laten vertellen over de jeugd van Rembrandt of over de oudste universiteit van Nederland. Over de 35 hofjes of over de talloze monumenten. Over de muurgedichten (waarvan er meer dan 120 in de stad te zien zijn!) of over het Beleg en Ontzet van Leiden. Keuzestress of een rondeiding over een ander onderwerp? Ons gidsenteam bestaat uit ervaren gidsen, vaak met hun eigen specialisme. De gids is er exclusief voor jouw groep.
Een stadswandeling is uit te breiden met tal van bouwstenen. Leiden is natuurlijk bekend van haar mooie historische binnenstad met monumenten als de Pieterskerk, de Burcht en de Vismarkt. Maar wist je dat Leiden ook tal van art nouveau en Jugendstil huizen en gebouwen heeft? Tijdens een kort bezoek aan het VVV in de Stationsstraat in Leiden zie ik een wandelgidsje liggen: ‘Jugendstil en aanverwante stijlen, een wandelroute door Leiden’. Ik wist helemaal niet dat we in Leiden gebouwen van deze kunststroming hebben. Sinds mijn bezoek aan de art nouveau wintertuin bij het Vlaamse Mechelen heb ik veel interesse voor deze ontwerpstijl. Dus hier wil ik het fijne van weten. Al na 5 minuten na mijn vertrek vanaf het Centraal Station, rondlopend in café Paco Ciao, realiseer ik me, om met Cruyff te spreken, dat ‘je gaat het pas ziet als je het doorhebt’. Deze uitspraak van de voetbalfilosoof vind ik wel van toepassing op de mooie Jugendstil en art nouveau bouwwerken die je in Leiden kunt zien tijdens deze stadswandeling.
Jugendstil en Art Nouveau: ontdekken in Leiden
De Kroonvilla in de Steenstraat, waar nu het trendy café Paco Ciao huist, is daar een prachtig voorbeeld van. Het begint direct als je binnentreedt. Na de hoofdingang sla je links af en bevind je je in een ruimte waar je niet verder lijkt te kunnen. Maar schijn bedriegt, het is de bedoeling dat je de kastdeur met spiegel opent en hierdoor naar binnen gaat. Vandaag echter, kan het me niet meer ontgaan. Wat een unieke plek is dit. Ik loop door naar boven omdat ik in de wandelgids heb gelezen dat hier zich bij de schouw een Jugendstil tegeltableau bevindt. En gelukkig zit het er nog, prachtig. Toevallig zit hier de marketingman van Paco Ciao voor de schouw te werken. Ik vertel hem over de wandeling die ik vandaag aan het maken ben. Hij is aangenaam verrast om te horen dit gebouw figureert in deze Jugendstil stadswandeling in Leiden en wenst me succes. Uiteraard kun je alleen bij Paco Ciao naar binnen, als je hier ook wat bestelt.
Jugendstil is een kunststroming die begon rond 1890 als reactie op de lelijke producten en bouwstijl die voortkwamen uit de industrialisatie. Het manifesteerde zich in allerlei gebruiksvoorwerpen, maar ook in de architectuur. Art nouveau of art deco is ook een vaak gebruikte benaming voor dezelfde stroming. Typische kenmerken zijn veel versieringen met een organische vorm, zoals bloemen, krullen en dier- en plantfiguren. Omlijstingen van ramen en deuren zijn vaak sierlijk gebogen, asymmetrisch en mooi gedecoreerd. Geglazuurde stenen en glas-in-lood zorgen voor de prachtige kleuren. (Bron wandelgids).
Die Wintertuin in het Ursulinenklooster die ik zojuist al even noemde, is een van de mooie voorbeelden waar ik vorig jaar kennis mee heb gemaakt. Terwijl ik verder wandel en diverse andere mooie bouwwerken van eind negentiende eeuw bekijk, zoals de kegelbaan vlak achter Café van der Werf, realiseer ik me dat de schoonheid in oude steden zoals Leiden, vaak in de hoogte te zien is. Je moet net als Sammy omhoog kijken omdat zich daar vaak nog de klassieke en historische elementen bevinden. Zo is het ook op de Lange Mare 53. De architect is volgens de wandelgids onbekend, maar hij ontwierp wel een heerlijke Jugendstilgevel die bestaat uit witte geglazuurde stenen, afgewisseld door blauwe, turkooizen en roodbruine banden. Maar soms is het hele pand mooi bewaard gebleven, zoals bijvoorbeeld hier op de Janvossensteeg 43. De Jugendstilgevel van dit woonwinkelhuis is me nog nooit eerder opgevallen, terwijl het toch echt wel een pareltje is.
Hoogtepunten langs Jugendstil en Art Nouveau
Het mooiste Leidse voorbeeld van art nouveau in mijn stad tref ik aan op de Nieuwe Rijn 8-9. Dit pand ken ik al lang. Vroeger zat hier de woonwinkel Aba-i en helaas is die al weer jaren geleden vertrokken. Mevrouw Vakantaseren en ik kwamen hier graag even rondneuzen. Het is een uniek winkelwoonhuis dat is ontworpen door W.C. Mulder. Een prachtig staaltje art nouveau met veel gebogen glaswanden en stalen frames. Ik noem het nu maar gewoon ‘art nouveau’ omdat er een Franse tekst staat op het gekleurd tegeltableau op nr. Ik passeer andere bijzondere gebouwen, vaak winkelwoonhuizen, waar je even omhoog moet kijken om de mooiste onderdelen te kunnen bewonderen. Na de laatste 3 voorbeelden van Jugendstilgevels bij woningen in de Steenstraat weet ik het zeker. Leiden bezit een bijzondere collectie gebouwen in Jugendstil en art nouveau stijl. Je moet ze alleen weten te vinden.
Voor deze stadswandeling door Leiden langs Jugendstil, art nouveau en aanverwante stijlen raad ik van harte de gelijknamige wandelgids aan die voor € 4,95 te koop is bij het VVV op de Steenstraat in Leiden. De tocht is 7,5 kilometer lang, precies het aantal van 10.000 stappen die je dagelijks wil zetten voor je gezondheid. Als je onderweg ook foto’s wil maken en een koffiepauze inlassen, zou ik er wel een paar uur voor uittrekken. Omdat de wandeling grotendeels door de stad voert, is er onderweg meer dan voldoende horeca. Misschien is het een leuk idee om, als je toch bij het VVV bent om die wandelgids te kopen, ook een Leidse Trakteerkaar aan te schaffen. Daarmee kun je tal van Leidse ondernemers ondersteunen door een aankoop. Deze Leidse Trakteerkaart is tevens geldig bij heel veel horecazaken. Vind je dit een leuk artikel, dan kun je je waardering laten blijken door me een keer op een kop koffie te trakteren. Met jouw bijdrage kan ik dit soort verhalen blijven maken. Klik op de banner hieronder en alles wijst zich uit. Alvast bedankt!
Andere thema’s en praktische tips
Dit artikel over deze bijzondere stadswandeling door Leiden heb ik op eigen initiatief geschreven. Leiden is het hele jaar door aantrekkelijk, maar de lente (april-juni) toont de stad op haar best met bloeiende bomen langs de grachten en gezellige terrassen. Het najaar biedt met het Leidens Ontzet (3 oktober) een unieke kans om lokale tradities te ervaren. Leiden is uitstekend bereikbaar met het openbaar vervoer. Het centraal station ligt op slechts 10 minuten lopen van het historische centrum. Vanuit Amsterdam, Den Haag en Utrecht rijden er meerdere treinen per uur. Met de auto is parkeren in de binnenstad beperkt en prijzig; gebruik liever een van de P+R-terreinen aan de rand van de stad. De meeste musea in Leiden zijn geopend van dinsdag t/m zondag (10:00-17:00) en gesloten op maandag. Winkels zijn doorgaans open van 9:00 tot 18:00 (donderdag koopavond tot 21:00) en op zondag van 12:00 tot 17:00. Leiden's historische centrum heeft veel kinderkopjes en smalle straatjes, dus comfortabele schoenen zijn een must. Neem een powerbank mee voor je telefoon en een waterflesje dat je kunt bijvullen bij openbare watertappunten. Leidenaren zijn trots op hun universiteit en de academische traditie. Je zult overal studenten zien en de universiteitsgebouwen zijn verweven met de stad. In veel hofjes wordt om stilte gevraagd uit respect voor de bewoners.
Het jaar 2017 is het jaar waarin herdacht wordt dat de Stijl 100 jaar geleden opgericht werd door Theo van Doesburg. Die woonde en werkte toen in Leiden. In 1999 wijdde de Lakenhal een grote tentoonstelling aan “De dageraad van de moderne kunst”. Daarin was ook aandacht voor van Van Doesburg. De Lakenhal is nu gesloten, vanwege een ingrijpende verbouwing. Maar Leiden heeft toch besloten mee te doen aan de landelijke herdenking van de Stijl. Er is een wandeling uitgezet in de binnenstad (“Wandeling in Stijl, de geboorte van de moderne kunst in Leiden”, uitgave van ProKwadraat-Groepswijzer.nl), op het Pieterskerkhof staan Kunstblokken, beschilderd door hedendaagse kunstenaars, die zich hebben laten inspireren door de Stijl, en op de Hooglandse Kerkgracht staat de jaarlijkse openluchtexpositie “Beelden in Leiden” ook in het teken van de Stijl. Op een mooie zondag wandel ik van het station naar de Beestenmarkt, waarom de wandeling hier begint, weet ik niet. Wellicht omdat het Kort Galgewater dichtbij is. En daar had Theo van Doesburg op nr. 3 zijn atelier. Hij keek uit op de Blauwpoortsbrug, die hij in verschillende mate van abstractie heeft geschilderd. De route voert verder langs Ars Aemula, de tekenschool, die toen geen rol speelde bij de nieuwe kunststroming, naar het Pieterskerkhof. Sommige kunstblokken zijn heel fraai beschilderd. De link met de Stijl is losjes. Alle kleuren worden gebruikt, niet alleen het rood, blauw en geel. En er zijn ook wervelende lijnen, soms zelfs met diepte. De combinatie met het zonlicht dat schaduwen van de bladeren van de bomen projecteert op de blokken is bijzonder. Ik loop nog even naar het Gerecht, omdat daar volgens een artikel in het Leids Dagblad een maquette moet staan van Maison d’Artiste, in 1923 ontworpen door van Doesburg en architect Cor van Eesteren. Het huis is nooit gebouwd. Architectuurstudenten uit Delft hebben het nu op een schaal van 1:5 gebouwd. Als het in het echt gebouwd zou zijn, was het een gigantisch huis geworden van 20 bij 20 meter. De Vergulden Turk op de Breestraat was in 1916 nog een restaurant. Daar heeft Van Doesburg een lezing gehouden over moderne kunst en de vereniging de Sphinx die hij daarvoor heeft opgericht. Nu staat het pand leeg, V&D is eruit en de nieuwe huurder Hudsons Bay is er nog niet ingetrokken. En op de straat erachter, Aalmarkt 3, daar zat de drukkerij P.J. Jansen, waar het tijdschrift de Stijl gedrukt werd. De beelden op de Hooglandse Kerkgracht vind ik wat tegenvallen. Een vernielde rietveldstoel, een soort galg, een pyramide met planten en een stellage met houtjes en gipsen handjes. De Nederlandse moderne kunst begon in Leiden. Toeval? Ja, Theo van Doesburg was verliefd en zijn Lena woonde in Leiden. ProKwadraat, bekend van recente uitgaven als Canvas van Leiden, heeft een nieuwe wandeling uitgebracht in het Stijljaar: Wandeling in Stijl, De geboorte van de moderne kunst in Leiden. Het boekje van de hand van kunsthistorica Ingrid Brons, schetst een beeld van het provinciaalse Leiden, waar vooral heren van stand zich bezig hielden met de schilderkunst. De wandeling voert de lezer langs plekken, waar Doesburg woonde en werkte, maar ook de langs de plaatsen die behoorden tot de gevestigde orde van de Leidse kunstwereld. Dat het blad De Stijl grote invloed heeft gehad op de internationale kunst staat buiten kijf, maar hier kan de lezer ontdekken wat Leiden er aan overhield. Leiden is een sfeervolle, gezellige stad met veel hoogtepunten. Maar Leiden heeft daarnaast prachtige singels en parken. In deze stadswandeling in Leiden lopen we langs de fraaiste bezienswaardigheden. Ook bezoeken we het voormalige Romeinse legerkamp. We kunnen ons voorstellen dat je nog meer van het centrum van Leiden zien. Daarom noemen ook nog enkele van de mooiste plekjes in de binnenstad. Die liggen niet op de route van deze wandeling. Maar ze zijn te mooi om links te laten liggen. De stadswandeling in Leiden neemt je mee door diverse fraaie stadsparken. Dit park ligt vlakbij de Morspoort, een van de twee overgebleven stadspoorten van Leiden. Op het achthoekige stenen bolwerk stond lang geleden een militaire kazerne. De grootste blikvanger van het park is de molen De Put. In de 17e eeuw verrees deze molen aan de noordelijke oever van de Rijn. De naam is afkomstig van de eerste molenaar, Jan Jansz. Put. De molen die we nu zien, is een replica. Het Rembrandtpark heeft eigenlijk twee delen, omdat het wordt doorkruist door een straat. In het zuidelijke deel staan veel fruitbomen, beuken en kastanjes. In het noordelijk deel staat onder meer de voormalige Zeevaartschool. Hier vind je aan de Weddesteeg een gedenksteen. Die staat op de plek waar in 1606 Rembrandt van Rijn werd geboren. Zijn geboortehuis is helaas gesloopt. Ook staat in het noordelijke deel een aantal Japanse kersenbomen. Het Van der Werfpark dankt zijn naam aan Pieter Adriaansz. Van der Werf. Hij was burgemeester van de stad tijdens het beleg van Leiden in de Tachtigjarige Oorlog. Het park werd in 1886 aangelegd. Vlakbij de ingang aan de Doezastraat ligt een gezellig theehuis met terras. Verder staat er in het midden van het park een standbeeld van burgemeester Van der Werf. Net buiten de stad ligt het Polderpark Cronesteyn. Hier heb je echt het gevoel middenin de natuur te lopen. Knotwilgen, sloten en grazende koeien op de veenweiden zorgen voor een fraai en gevarieerd landschap. Dat maakt dit gebied voor veel vogelsoorten geliefd. Maar niet alleen vogels komen hier graag. Het grootste park van Leiden is ook in trek bij de inwoners van de stad voor een lekkere wandeling. Tijdens onze wandeling op een zondag in januari liepen er dan ook veel wandelaars. Vlakbij de nieuwe Roomburg, met fraaie huizen, ligt het park de Bult. Zijn naam dankt het aan de vroegere vuilnisbelt die hier was. Het is een leuk, heuvelachtig terrein waar ook graag mountainbikers komen. Tijdens onze wandeling waren de heuvels vooral in trek bij de jeugd. Er komt binnenkort nog een park erbij. Bij het terrein rond de voormalige energiecentrale komt het Energiepark. Dit zal het industrieel erfgoed op fraaie wijze combineren met veel groen. Daarnaast is men bezig om alle kleine stadsparken met elkaar te verbinden tot een groot Singelpark. Dit wordt de “groene omsingeling” van Leiden. Fraai vormgegeven bruggen verbinden alle delen. Veel van de bruggen zien we al bij onze stadswandeling in Leiden. De afzonderlijke parken blijven hun unieke karakter behouden. Ze worden als parkdeel opgenomen in het groene lint van het Singelpark.
Met de opening in 1837 is Museum Volkenkunde een van de oudste volkenkundige musea ter wereld. De collectie bevat een groot aantal voorwerpen uit alle continenten. Daarom is dit museum een must voor iedere reiziger die wat van andere culturen wil leren. Ooit had Leiden acht stadspoorten. Nu zijn er nog twee over. Dat zijn de Morspoort aan de westkant en de Zijlpoort aan de oostkant van de stad. De Zijlpoort is twee jaar eerder gebouwd. De poort sluit zowel aan op de stadswal als de brug over de Oude Rijn. Hierdoor heeft hij een aparte vorm gekregen. Het lijkt op een parallellogram. De poort was vroeger de vergaderlocatie voor de rederijkers (dichters en voordrachtkunstenaars). De Hortus Botanicus werd al in 1590 opgericht. Daarmee is het de de oudste botanische tuin van Nederland. De eerste jaren had de tuin alleen geneeskrachtige planten. Nu is de Hortus het groene hart in de binnenstad van Leiden. In de tropische kas staat onder andere de bijzondere penisplant. Oktober 2021 stond die in bloei. Dat is pas drie maal voorgekomen in Europa. De Oude Sterrewacht is de oudste nog bestaande universitaire sterrenwacht ter wereld. Zijn naam is overigens wat verwarrend. Er bestond al sinds 1633 een sterrewacht bij de universiteit. In 1961 kwam er een nieuw gebouw aan de Witte Singel. Die noemde men toen de “Nieuwe Sterrewacht”. En later werd dit weer de oude sterrewacht. Snap jij het nog? Het gebouw ligt prachtig aan de singel. Op onze wandeling bereiken we een reconstructie van het Romeins legerkamp Matilo. Het park is vernoemd naar het kasteel dat de Romeinen hier hadden als verdedigingsfort. Van het toenmalige fort, maar ook van een klooster uit de middeleeuwen, zien we nu niets meer. Rondom Leiden stromen de Oude en Nieuwe Rijn. Deze wandeling gaat een heel stuk langs de Nieuwe Rijn. Dat begint waar beide rivieren zich splitsen. De Nieuwe Rijn is vroeger gebruikt als jaagpad voor de schepen. Ook de Romeinen vervoerden al op deze manier hun goederen. De stadswandeling voert vooral door de parken aan de rand van de binnenstad. Maar omdat het centrum van Leiden niet groot is, loont het zeker de moeite om even een uitstapje te maken. Dan zul je zeker genieten van de vele hoogtepunten die Leiden rijk is.
Tijdens de Wandeling IN STIJL door Leiden, stap je in de voetsporen van Theo van Doesburg. In oktober is het 100 jaar geleden dat het eerste nummer van kunsttijdschrift De Stijl verscheen. Van Doesburg woonde in die dagen met zijn nieuwe lief Lena, aan het Kort Galgewater nr 3. Via zijn publicatie liet hij de wereld kennis maken met nieuw gedachtegoed in kunst, architectuur en ontwerpers. Tijdens zijn diensttijd in Tilburg (1914) leert Van Doesburg* Lena Milius kennen. Op dat moment is Theo nog getrouwd met Agnita Feis, kunstenares & dichteres. Tot over zijn oren verliefd, slaat Van Doesburg zelf aan het dichten en gebruikt Lena als inspiratiebron. Als zijn vrouw de poëtische woorden van “Mijne Liefde….” en “ Uw Liefde …” ontdekt in het tijdschrift Eenheid, reageert ze dichterlijk met “De Kunstenaar”. In dit gedicht schildert ze de echtgenoot die haar bedroog af als een opportunist. Als zijn diensttijd er op zit (1916) volgt Van Doesburg zijn lieve Lena naar Leiden. Op 11 mei 1917 wordt de scheiding met Agnita beschreven en 19 dagen later trouwt van Doesburg met Lena. Sinds april 1917 heeft Van Doesburg een atelier en woonruimte aan het Kort Galgewater nr. 3.
Als we leiden centraal aan de centrum zijde verlaten, lopen we in één rechte lijn naar de Beestenmarkt. Na een paar honderd meter passeren we rechts de VVV (in ANWB-winkel). Hier kun je o.a. de gids “Wandeling IN STIJL’ voor € 4,95 kopen. Met de uitstraling van het sepia-kleurige boekje verplaatst je geest zich snel terug naar 1917, naar het geboortejaar van de Moderne Kunst in Leiden. In het hart van het boekje zit een kaart waarop de handel- en wandel van Theo Van Doesburg in Leiden zich aan je openbaart. Op 17 locaties ontdek je de Leidse verbindingen met Van Doesburg en de Stijl. kunst, bedoeld voor een nieuwe mens in een nieuwe samenleving. Niet meer het individu, maar het grote geheel van de samenleving moet het uitgangspunt zijn. Een compleet nieuwe beeldtaal zou alle mensen op een gelijke manier moeten kunnen aanspreken en moeten leiden tot een meer harmonieuze wereld”.
Eigenwijs als we zijn wijken we iets van de route af en fietsen we via het Rapenburg naar Het Gerecht (Doelensteeg-Diefsteeg). Hier staat een maquette van het Maison d’ Artiste. In 1923 organiseert kunstverzamelaar Léonce Rosenberg in zijn Galerie de l’Effort Moderne (Parijs) een tentoonstelling over de Stijl. Van Doesburg, Piet Mondriaan en de jonge architect Cornelis van Eesteren maken samen drie architectuur ontwerpen. Op het plein hier staat een maquette van het huis van de kunstenaars. Hier zie je het resultaat van de zoektocht naar architectuur zonder ornamenten, een gebouw zonder onderscheid tussen voor- en achterkant. De ontwerpen werden nooit uitgevoerd. Studenten van de Technische Universiteit in Delft hebben onder begeleiding van Professor Mick Eekhout, voor het Stijl-jubeljaar een ontwerp op schaal (1:5) nagebouwd. Als je links achter Het Gerecht een steegje in loopt, kom je op het Pieterskerkhof. Hier staat de beroemde Pieterskerk van Leiden en voor de hoofdingang is het tweede deel van het pop up Openluchtmuseum ingericht. Het team van Museum de Lakenhal heeft 20 hedendaagse kunstenaars, uit alle windstreken uitgenodigd om 100 jaar na het ontstaan van De Stijl, hun visie op De Stijl te geven. Op het historische plein van het Pieterskerkhof ontdekken we twintig monumentale muurschilderingen. Het voelt alsof we op een Street Art Festival zijn, alleen zijn de kunstenaars al vertrokken. Zij laten hun visies op 100 jaar De Stijl voor ons achter. Loose Ends is de bijdrage van de Nieuw-Zeelandse kunstenaar Guido Nieuwendijk 1967 Auckland). Nieuwendijks werk gaat over het vertalen van alledaagse gedachten en ideeën in een kunstwerk. v.l.n.r. Ik tel maar liefst zes bijdrages van Nederlandse vrouwelijke kunstenaars: Linda Arts (1971, Beneden Leeuwen) , Sanne Bruggink (1970 Zwolle), Sigrid Calon (1969, Den Bosch), Henriette van ’t Hoog (1943 Amsterdam), Marije Vermeulen (1976 Delft) en Gracia Khouw (1967 Delft). Tot en met 27 augustus 2017 worden in dit Pop Up Openluchtmuseum (gratis) rondleidingen verzorgd. Zijn werk doet me denken aan het werk van zijn landgenoot Bridget Riley. Ook al werkt Haggerty tweedimensionaal, het eindresultaat dat we hier zien, roept bij mij het gevoel van ruimte op. Hij speelt op een bijzondere manier met perspectief, waardoor de blauwe lijnen los lijken te komen van de witte ondergrond.
Een tweede culturele activiteit die verweven is met de Wandeling in STIJL is de 2017 editie van Beelden in Leiden. Sinds 2012 wordt jaarlijks een expositie gehouden aan de Hooglandse Kerkgracht. Jonge kunstenaars die zijn afgestudeerd aan een van de zes Nederlandse kunstopleidingen kunnen meedoen aan een selectiewedstrijd. Voor de editie van 2017 was de opdracht om een werk te maken waarbij ze zich hebben laten inspireren door 100 jaar De Stijl. Misschien is de vraag beter of De Stijl 100 jaar na dato nog relevant is voor de hedendaagse kunstenaars. Laat je verrassen door het resultaat van deze zoektocht. Een extra editie van de beeldententoonstelling ‘Raakvlakken’ - Beelden in Leiden, is te zien in het Achmea-kantoor, dichtbij Leiden Centraal. Het kantoor gebouw (2011) is een ontwerp van architect Fons Verheijen. Hij heeft zich voor zijn ontwerp, laten inspireren door het ritme van de Russische dans van Theo van Doesburg. Met het eindresultaat dat nu in Leiden staat, brengt Verheijen een ode aan de oprichter van het kunstblad De Stijl. 100 jaar na het verschijnen van tijdschrift De Stijl in Leiden, koopt museum De Lakenhal een werk van Theo van Doesburg. Het werk Contra-compositie VII uit 1924 krijgt straks een mooie plek in de gerestaureerde Lakenhal (open 2019). Van Doesburg heeft dit schilderij in Parijs gemaakt. Hij presenteert aan ons op dit doek haarfijn zijn opvattingen over De Stijl. Hij gebruikt de primaire kleuren in combinatie met zwart en wit. Hij heeft in dit werk de ruitvorm van Mondriaan toegepast. Naast dit werk kun je straks in de Lakenhal ook doeken van tijdgenoten van Van Doesburg zien zoals Floris Vester, Willem van der Nat, Hendrik Valk en Harm Kamerlingh Onnes.
Als Theo van Doesburg in november 1920 de pianiste Nelly van Moorsel ontmoet, slaat zijn verliefde hart wederom op hol. Als Nelly de ouderlijke woning in Den Haag verlaat, regelt van Doesburg een kamer voor haar aan de Oude Rijn 19a in Leiden. Lena en Nelly kunnen prima met elkaar op schieten. Van Doesburg is in die dagen veel in het buitenland, waar hij lezingen geeft over het gedachtegoed van de Stijl. In maart 1921 begint hij aan een nieuwe rondreis door Europa en Nelly gaat met hem mee. Tijdens de lezingen verzorgt zij het pianospel. Nelly komt in april voor een korte vakantie naar Weimar en trekken ze samen op. Theo stelt aan zijn vrouw voor om een driehoeksverhouding aan te gaan met Nelly en hem. Lena voelt niets voor dit idee en gaat terug naar Leiden. Theo en Nelly blijven voorlopig in Weimar. Het huwelijk met lieve Lena is voor Theo dan voorbij.
Dat Visit Leiden een speciale informatiepagina heeft met alle STIJL-nieuws in 2017? In het oude Leiden kom je oren en ogen te kort. Verwonder je over oude monumenten, wandel langs singels en door groene parken. Bezoek de hortus of een museum en strijk neer op een terras. Na afloop weet je het zeker: Leiden smaakt naar meer. Je kunt deze stadswandeling door Leiden starten bij station Leiden Lammenschans of bij bushalte Leiderdorpsebrug. De wit-rode markeringen van het Marskramerpad en het Romeinse Limespad wijzen je de weg. Vanaf het station pik je de route op via de groen omzoomde Melchior Treublaan. Loop je in de richting van de klok, dan verruil je de drukke Kanaalweg al snel voor de rustige Lorentzkade met plantsoenen, bankjes en een vaart. In een boog gaat het om de Pieterskerk heen naar de imposante, 11e-eeuwse Burcht van Leiden, hoog boven op een heuvel. Vandaar heb je mooi uitzicht over de stad. Liefhebbers van planten kunnen hun hart ophalen in de Hortus Botanicus, de oudste botanische tuin van ons land (1590). Wandelend door park Matilo valt meteen op dat het een bijzondere plek is: onder het park ligt namelijk een groot Romeins fort dat plaats bood aan zo’n vijfhonderd soldaten. Dankzij opgravingen en boringen is precies bekend waar het fort, de wallen en de torens stonden. De Romeinen kwamen ruim tweeduizend jaar geleden naar ons land. Ze wilden het noordelijker gelegen gebied waar de Germanen verbleven, veroveren. Maar dat mislukte, ze bleven steken bij de Rijn: de noordelijke grens van het Romeinse Rijk. Om de grens te bewaken, bouwden ze forten en torens, waaronder Fort Matilo. Wil je meer informatie over deze route en - of over dit gebied? Heb jij de route gelopen en kom je erachter dat de informatie op Wandel.nl niet klopt?
tags: #stadswandeling #de #stijl #leiden