KLM manager ontslagen: achtergrond, gevolgen en zorgvuldige afwegingen

In oktober 2024 kondigde KLM een pakket maatregelen aan om de financiële en operationele prestaties van het bedrijf structureel te verbeteren. De afgelopen maanden zijn de maatregelen, die moeten leiden tot een verbetering van het bedrijfsresultaat met 450 miljoen euro, verder uitgewerkt. Vandaag maakt KLM Groep bekend dat het een reductie van 250 arbeidsplaatsen in niet-operationele functies gaat doorvoeren. Onze focus is 100% gericht op het leggen van een stevig fundament voor een gezonde en toekomstbestendige KLM. Een sterke en concurrerende luchtvaartmaatschappij, die gewaardeerd wordt door klanten en die Nederland blijft verbinden met de rest van de wereld. Het is voor onze toekomst cruciaal om kosten structureel te verlagen en daar horen pijnlijke keuzes bij. Een daarvan is het reduceren van het aantal kantoorfuncties.

Belangrijke context en aanpak Een daarvan is het reduceren van het aantal kantoorfuncties. Daarbij proberen we om gedwongen ontslagen te voorkomen, al kunnen we het niet bij voorbaat uitsluiten. Dit proces pakken we uiterst zorgvuldig aan, in nauw overleg met de Ondernemingsraad. Eerder maakte KLM bekend dat het de bouw van een nieuw hoofdkantoor en de investeringen voor twee gebouwen bij Engineering & Maintenance uitstelt. Verder zijn er maatregelen in het hele bedrijf om de productiviteit met minimaal 5% te vergroten en de winstgevendheid te verbeteren. Investeringen worden heroverwogen en uitgesteld, en er loopt een verkenning om activiteiten die niet direct bijdragen aan de uitvoering van vluchten af te stoten of stop te zetten. Ook hebben KLM en de Vereniging van Nederlandse Verkeersvliegers (VNV) een principeakkoord bereikt over tijdelijke maatregelen om de inzetbaarheid van vliegers te vergroten, zodat KLM de dienstregeling op Europese en intercontinentale bestemmingen voor de komende zomer en winter kan uitvoeren.

Strategische zorgen en reacties Bij KLM dreigt ontslag voor medewerkers op de grond en in de cabines en cockpits, terwijl er genoeg werk is. Dat blijkt volgens FNV Luchtvaart, die opkomt voor de belangen van het grondpersoneel, uit de vele personeelsadvertenties op internet. Jan van den Brink, bestuurder FNV Luchtvaart: ‘KLM misbruikt de coronacrisis om het aantal vaste banen te verminderen en gelijktijdig flexwerkers binnen te halen en werk uit te besteden. FNV roept minister Hoekstra van Financiën op om KLM hierop aan te spreken. ‘KLM krijgt veel overheidssteun en dat geld moet worden ingezet waarvoor het bedoeld is, op een verantwoorde en sociale manier’, aldus Van Den Brink. Daarnaast adviseert FNV alle KLM-medewerkers die boventallig zijn verklaard aan te geven geïnteresseerd te zijn in één van de openstaande functies. Bij het KLM-personeel is veel onrust ontstaan door de vacatures op internet. Leden zijn verbijsterd dat er uitzendkrachten worden aangetrokken, terwijl er gesproken wordt over gedwongen ontslagen.

Sociaal plan en arbeidsvoorwaarden In het sociaal plan dat FNV samen met KLM is overeengekomen staan afspraken die gericht zijn op baanbehoud door bijvoorbeeld het tijdelijk detacheren van personeel naar andere KLM-afdelingen. Naast het inzetten van uitzendkrachten gaat KLM ook werk uitbesteden aan andere bedrijven. De afhandeling voor KLM-dochter Transavia wordt nog tot 1 april uitgevoerd door platformmedewerkers, bagagemedewerkers en grondstewardessen in dienst bij KLM. Daarna zal daarvoor een nieuwe afhandelaar, prijsvechter Viggo, ingehuurd worden. Deze code schrijft voor dat KLM haar personeel bij uitbesteding naar andere bedrijven onder gelijke arbeidvoorwaarden moeten laten overgaan. FNV heeft de stichting achter de code inmiddels op de hoogte gebracht van het handelen van KLM.

Casus: melding en rechtsgang ‘Dit is het zoveelste voorbeeld van de race naar beneden die al heel lang gaande is op Schiphol en bij KLM. Mag een werkgever het contract beëindigen als een medewerker steeds seksistische opmerkingen maakt en over grenzen gaat? Net als in de mode-industrie, zien we ook in de arbeidspraktijk trends. Dit leidt tot steeds weer nieuwe inzichten, zoals over de rol die cultuur kan spelen bij het waarderen van gedragingen. Hierin speelde het volgende. Werknemer is sinds 27 augustus 1996 in dienst bij KLM als purser. In deze functie stuurt hij, samen met de senior purser, de cabin crew aan. Zij heeft aan haar ontbindingsverzoek ten grondslag gelegd dat werknemer zich op een vlucht in augustus 2024 op onacceptabele wijze heeft gedragen door antisemitische of discriminerende opmerkingen over Joden en Israëliërs te maken en door op of richting een (koosjere) maaltijd van een Joodse passagier te spugen. KLM heeft hoger beroep ingesteld en verzoekt het hof onder meer een zo vroeg mogelijke datum te bepalen waarop de arbeidsovereenkomst tussen partijen alsnog eindigt. Daartoe heeft het hof geoordeeld dat onvoldoende aannemelijk is geworden dat werknemer heeft gespuugd op een maaltijd en dat hij daarbij ontoelaatbare opmerkingen heeft gemaakt over Israël/Israëliërs en Joden. Er is hierover slechts één verklaring uit eigen waarneming; de overige verklaringen zijn van horen zeggen. Wat doe je als een medewerker niet goed functioneert en welke vormen van verlof zijn er? Het hof overweegt voorts dat werknemer zich wel grensoverschrijdend heeft gedragen, gelet op de vrouwonvriendelijke en seksistische opmerkingen die hij heeft gemaakt. Het hof acht dit grensoverschrijdende gedrag echter onvoldoende voor een voldragen e-grond. Uit de verklaringen volgt dat bij KLM sprake was van een cultuur waarin crewleden over en weer vrij(postig) met elkaar omgaan. Voorts kan het hof werknemer goed volgen in zijn stelling dat het lastig voor hem was verweer te voeren, onder meer nu hij is gehoord zonder dat hem is verteld wie over hem had geklaagd en waarop de klacht concreet zag. Ook van een ernstig en duurzaam verstoorde arbeidsverhouding is geen sprake. Van een voldragen i-grond is evenmin sprake.

Professionele advies en reputatie Petra Willems is sinds 1995 werkzaam als advocaat en heeft ruime ervaring in een brede, internationale arbeidsrechtpraktijk. Cliënten omschrijven haar als pragmatisch, scherp, creatief, to-the-point, met een gezonde dosis realiteitszin ten aanzien van mogelijke uitkomsten. Haar kennis zet zij in voor werkgevers en werknemers (veelal executives en hoger management). Doel is om een probleem op te lossen en voor de cliënt het optimale resultaat te bereiken. De manager, die sinds 1997 bij KLM werkte, verdiende ruim 13.000 euro per maand. Eind 2020 ging hij de fout in. Hij bevond zich samen met de toenmalige huismeester van KLM Catering Services en een receptioniste in een afgesloten ruimte in het bedrijfsgebouw.

Transcript en context van de reorganisatie Lees hieronder een transcript van een deel van die opname, waarin het gesprek in eerste instantie over de reorganisatie bij KCS gaat. De receptioniste: Die worden uitgekozen en die blijven[werknemer] : Sterker nog, er zitten nu nog 22 en 16 moeten eruitDe huismeester: 16 moeten eruit jaDe receptioniste: 16 moeten er, maar weet je wat ik niet begrijp? Waarom is onze afdeling 100% bij ons alleen is iedereen boventallig. Verder bij KCS niemand is toch een beetje raar?[werknemer] : Ja dat is een keuze die is gemaakt door met name (…), en dat heeft gevolgen voor de ander… keuze is arbitrairDe huismeester: Dat sowieso, weet je, maar ik ben geen opgever dus euh. He je bent lekker.[werknemer] : [voornaam receptioniste], listen listen listenDe receptioniste: We gaan het zien welke vacatures er komen, maar ik ga sowieso solliciteren. Ik hoef maar drie dagen te werken dus euh.De huismeester: Maar er zijn er heel veel die VVR aangevraagd hebben. [voornaam werknemer] mag niks zeggen, maar het zijn er heel veel (…)[werknemer] : Ik heb een vraag aan jouDe receptioniste: Ja?[werknemer] : Hoe gaat het met Knabbel en Babbel?De receptioniste: Weet ik niet, ik heb spijt. Ik heb gister privéles gekregenDe huismeester: Nee je had gister reünie zei je netDe receptioniste: Ja, maar dat was gisterenavond maar dit was gisterenmiddag had ik privéles[werknemer] : Maar [voornaam receptioniste] dat vraag ik niet, ik vraag hoe het met Knabbel en Babbel is.De receptioniste: Goed?[werknemer] : Ja? Babbel heeft een beetje, die moet een beetje luchtDe huismeester: Moet jij niet euh, calls doen?[werknemer] : Ja, hoe laat is het?De receptioniste: Een uur heb jij die calls he? (…)[werknemer] : Is het een uur?De receptioniste: Dan moet je gaan[werknemer] : He kut, ik wil even Knabbel en Babbelen. Kan ik even Knabbel en Babbel?De receptioniste: Nee je moet naar je dinges gaan[werknemer] : Je effes, als hij [de huismeester] (… voor de deur staat) effe snelDe receptioniste: Neen, ik wil het niet[werknemer] : OkeDe receptioniste: [voornaam huismeester] is hier[werknemer] : Ja nou (…) Dat is mijn reddingDe huismeester: Ik heb dat hele lichaam van jou gezien[werknemer] : Dat is nota bene mijn redding (…) ja onze reddingDe receptioniste: En dan hoop je straks ook onze redding bent (sic)[werknemer] : Ja nouDe huismeester: Ja[werknemer] : Dan moet ik even naast je zittenDe huismeester: Ja, dat wordt een lastig verhaal dan he (…) Ik zal niet kijken[werknemer] : Je kan wel kijken, ik vind het wel lekker, hmm zo lekker.

Het document vermeldt verder dat eind 2020 een medewerker bij KLM Catering Services in een afgesloten ruimte betrokken was bij een incident, waarna KLM ontving dat ontslag werd overwogen en uiteindelijk een rechtszaak volgde over het al dan niet legitiem zijn van het ontslag. De uitspraak bevestigde het ontslag onder de gegeven omstandigheden. De conditie van de reorganisatie en het gedrag bespreekbaar maken is cruciaal voor het bedrijf en haar werknemers, terwijl KLM haar verantwoordelijkheid neemt om een veilige en professionele werkomgeving te waarborgen.

noimgs

tags: #klm #manager #ontslagen