Het is mogelijk om te overnachten in een gebouw dat hier niet voor is ingericht. Bijvoorbeeld een slaapfeestje op school als afsluiting van een schooljaar of overnachting in een clubhuis voor of na een sportevenement. Hier zijn regels en voorwaarden voor opgesteld.
Wat is incidenteel overnachten?
Een nachtverblijf is incidenteel als er maximaal 4x per jaar voor maximaal 3 aaneengesloten nachten wordt geslapen in het pand. Gebeurt het vaker, dan moet het gebouw voldoen aan veel zwaardere eisen en kijken we ook naar het bestemmingsplan. Commerciële logeerpartijen (met kaartverkoop) vallen hier niet onder. Kinderen onder de zes jaar mogen niet slapen in gebouwen die daar niet voor bedoeld zijn. Belangrijk is dat het gebouw al geschikt moet zijn voor dagelijks gebruik voor meerdere personen. Een autogarage of hooischuur vallen hier bijvoorbeeld niet onder.
Als de overnachting deel uitmaakt van een evenement, dan heb je mogelijk voor dat evenement een vergunning nodig. Na de melding neemt een medewerker van team Brandveiligheid de plannen met je door. Het kan zijn dat het gebouw wordt gecontroleerd. Bij je melding moeten de volgende zaken duidelijk zijn aangegeven: adres van de locatie van het incidenteel nachtverblijf, aantal personen dat blijft slapen, leeftijd van de personen die blijven slapen. Daarnaast moeten vragen over vluchtroutes en de slaapruimte voorzien van een brandmeldinstallatie die voldoet aan de NEN 2535? En als er geen brandmeldinstallatie is: zijn er als alternatief slaapwachten die continu waken voor de veiligheid? Hoeveel slaapwachten zijn er? Wie is er tijdens het overnachten verantwoordelijk voor de naleving van de voorwaarden? Zijn er blusmiddelen aanwezig en goed bereikbaar?
Brandveiligheid en inzet van slaapwachten
Een alternatief voor het plaatsen van rookmelders: slaapwachten die continu waken. De slaapwachten zijn minimaal 18 jaar oud. Bij 6-11 jaar, één slaapwacht op tien personen met minimum van twee. Bij 12 jaar en ouder, één slaapwacht op 25 personen met een minimum van één. Tenminste één op de twee slaapwachten heeft een BHV-diploma. Blusmiddelen moeten altijd goed bereikbaar zijn. Als er geen blusmiddelen zijn, zorg dan voor minimaal 1 handblusser per 100m². In, op of nabij het gebouw mogen geen brandgevaarlijke stoffen aanwezig zijn. Roken en open vuur, zoals brandende kaarsen of potten met brandgel, is niet toegestaan. Gebruikers van het pand moeten bij aankomst op de hoogte worden gesteld van de bijzondere situatie en de aanwezige veiligheidsvoorzieningen. Het ontruimingsplan, met duidelijke instructies over wat te doen bij brand, moet bekend zijn bij de verantwoordelijke en wakende personen.
Wie mag slapen en hoe zijn de toezichtregels?
Tijdens het overnachten moeten er slaapplaatsen zijn die voldoen aan de genoemde verhoudingen. Bijvoorbeeld kinderen tussen de 4 en 13 jaar: 1 hulpverlener (BHV-er) aanwezig per 10 personen. Voor oudere groepen geldt 1 BHV-er per 25 personen. Een persoon van 18 jaar of ouder moet altijd aanwezig zijn in de slaapruimte om bij ontruiming de aanwezigen naar buiten te begeleiden. De ruimte waarin overnacht wordt moet volledig leeg zijn van niet-essentiële spullen. Versieringen zijn niet toegestaan. Er moet een instructie “Wat te doen bij brand” aanwezig zijn en alle gasten moeten mondeling een instructie “Wat te doen bij brand” en de huisregels krijgen in een taal die zij machtig zijn (bijv. Engels). Een rookverbod moet worden nageleefd. Tussen de vakken van de slaapplaatsen moeten de door de vrije ruimte tussen de slaapplaatsen ontstane gangpaden (vluchtroutes) vrijgehouden worden.
Verantwoordelijkheden en toezicht op het gebruik
De applicanties en verantwoording liggen bij de organisator van de overnachting. De slaap(wacht) organisatie en het personeel dragen zorg voor de veiligheid en naleving van de voorwaarden. De gemeente kan voorschriften verbinden aan het incidenteel overnachten, op advies van de brandweer. De gebruiksmelding voor incidenteel overnachten in niet-logiesgebouwen is niet alleen van belang voor de gemeente, maar ook voor de brandweer. Op basis van de melding bepaalt de brandweer welke inzet nodig is bij brand. Als er ’s nachts brand uitbreekt in een gebouw waarin normaal gesproken niet wordt overnacht, dan verwacht de brandweer niet dat er mensen aanwezig zijn en wordt er anders ingezet dan wanneer bekend is dat er mensen aanwezig zijn. Het niet melden van het incidenteel overnachten in niet-logiesgebouwen kan bij brand gevaarlijke situaties opleveren.
Praktische stappen en meldingsproces
Lees eerst de voorschriften voordat u de melding doet! Gebruiksmelding doen: Om te kunnen overnachten dient u zich aan een aantal voorschriften te houden. In het bouwwerk mag zonder schriftelijke toestemming van Brandweer Gelderland-Midden niet worden geslapen. De ruimten waarin wordt overnacht, moeten tijdelijk worden voorzien van rookmelders. De plaats en het aantal rookmelders per ruimte moeten door de brandweer worden bepaald. In elke ruimte waarin wordt overnacht moet ten minste één persoon van 18 jaar of ouder aanwezig zijn die bij deze groep overnacht. Deze persoon heeft tot taak om bij een ontruiming de aanwezigen naar buiten te begeleiden en de compleetheid van de groep te checken. Tijdens de overnachting moeten per bouwlaag permanent ten minste 2 wakende personen aanwezig zijn die controle rondes lopen. Deze personen moeten beschikken over een geldig certificaat Bedrijfshulpverlener (BHV) en mogen niet onder invloed van alcohol of drugs verkeren. In het bouwwerk moet een instructie “Wat te doen bij brand” aanwezig zijn. Alle gasten dienen mondeling een instructie “Wat te doen bij brand” en de opgestelde huisregels te krijgen in een taal die men machtig is. Een rookverbod moet worden nageleefd. Bij de bepaling van het aantal slaapplaatsen moet voldaan worden aan de situatie waarin tussen de vakken van de slaapplaatsen vrije vluchtroutes vrij blijven.
Specifieke context: Vierdaagse en gemeentelijke afweging
In onze gemeente hebben we veel overnachtingslocaties voor wandelaars en bezoekers van de Vierdaagse. Denk aan (pop-up) campings, hotels, groepsaccommodaties, b&b's en 'Vierdaagse bed' (gastgezin). Wij krijgen regelmatig verzoeken van locaties zoals (sport)verenigingen en dorpshuizen om ook bedden aan te bieden tijdens de Vierdaagse. Maar vanaf 2024 geldt: niet meer toegestaan. De redenen: eerlijkheid ten opzichte van reguliere accommodaties, kosten en regelgeving, en omdat reguliere locaties het hele jaar door investeren in veiligheids- en hygiënevoorschriften en toeristenbelasting. De gemeente heeft diverse overnachtingslocaties en de Vierdaagsecampings De Grote Kat, Buitengast, De Plack en Hazelaarshof in Kekerdom zijn voorbeelden. Als we Vierdaagse overnachtingen toestaan voor verenigingen en dorpshuizen, geldt dit voor alle mogelijke locaties, wat kan leiden tot minder verkoop van reguliere accommodaties.
Overnachten bij (sport)verenigingen en dorpshuizen kan in strijd zijn met het bestemmingsplan. Het is vaak zo dat deze locaties een andere bestemming hebben dan het aanbieden van overnachtingen. De eigenaar weet dit en dient rekening te houden met de regels uit het bestemmingsplan. De regelgeving is bedoeld om veiligheid te garanderen en de verantwoordelijkheid duidelijk te houden. De gemeente beschouwt incidenteel overnachten als een gemeentelijke aangelegenheid en probeert de brandveiligheid en het gebruik van gebouwen in goede banen te leiden. Om dit proces te stroomlijnen blijkt de reguliere regelgeving en de interpretatie van het Besluit Brandveilig Gebruik Bouwwerken leidend te zijn, samen met bouw- en gebruiksvergunningen en het Bouwbesluit.
Beschikbare informatie en contact
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de gemeente Lelystad, team Veiligheid, Toezicht en Ondersteuning, bereikbaar op telefoonnummer 14 0320. De aanwijzing van deze categorieën gebouwen en locaties staat in bijlage VI van het Besluit brandveilig gebruik bouwwerken (Bkl). Gebouwen worden beschermd voor de gebruiksfunctie van dat gebouw, en de regels zijn afhankelijk van de aard van het gebouw en de aanwezigheid van bewoners en evenementen.
tags: #incidenteel #overnachten #in #sport #verenigingsgebouwen #en