Ryanair is een Ierse luchtvaartmaatschappij die is uitgegroeid tot de grootste low-fare luchtmaatschappij voor continentale vluchten in Europa. Het is één van de weinige prijsvechters die winstgevend is, waardoor het interessant is om het verdienmodel (business model) van Ryanair te bekijken. Hoe komt het dat het zo goedkoop is om met Ryanair te vliegen, terwijl ze toch winst maken?
Het succesverhaal van een prijsvechter
De Ierse luchtvaartmaatschappij Ryanair werd in 1985 opgericht door Tony Ryan, een Ierse zakenman die een paar jaar later de leiding overliet aan Michael O’Leary. De huidige CEO van Ryanair heeft de Ierse prijsvechter gevormd tot de succesvolle luchtvaartmaatschappij die het nu is. Razendsnel groeien en een legendarisch lage kostenstructuur. Velen vragen zich af hoe het mogelijk is dat een prijsvechter als Ryanair nog winst kan maken, gezien de absurd lage vliegprijzen die klanten in sommige gevallen hoeven te betalen. In het antwoord zit een uniek verdienmodel verscholen, die bestaat uit een geweldige kostenstructuur, veel aanvullende inkomsten waar vaak niet aan wordt gedacht, en wat andere slimmigheidjes van O’Leary.
De kostenstructuur: slim besparen voor lage tarieven
De kostenstructuur van Ryanair
Als prijsvechter in de luchtvaartmaatschappij biedt Ryanair vliegtickets aan voor een veel lagere prijs dan gerenommeerde luchtvaartmaatschappijen als KLM, British Airways en Iberia. Om goedkope vliegtickets aan te kunnen bieden moeten ze er echter wel voor zorgen dat ze hun kosten zo laag mogelijk houden. Enkele opvallende zaken in hun kostenstructuur zijn:
- De vloot van Ryanair bestaat uit meer dan 250 identieke vliegtuigen, wat het onderhoud eenvoudiger en goedkoper maakt.
- Bij de nieuwste modellen ontbreken verstelbare rugleuningen, raamschermen en bergvakken in de achterkant van de stoelen. Allemaal om defecten te voorkomen en, kostbare tijd tijdens het schoonmaken te besparen en het maakt de vliegtuigen natuurlijk goedkoper.
- Ryanair vliegt op kleinere, regionale vliegvelden die goedkoper zijn dan de grootste en bekendste vliegvelden.
- De tussenstops van Ryanair duren in de meeste gevallen maximaal een half uur, waardoor een vliegtuig tijdwinst boekt en meer vluchten op een dag kan maken vergeleken met concurrenten.
- Ze maken geen gebruik van ‘rampways’ op het vliegveld, maar laten passagiers in-en uitstappen via trappen, die goedkoper zijn en sneller werken.
Er zijn ongetwijfeld nog meer manieren waarop Ryanair kosten weet te besparen, omdat dit onderdeel van hun business model is. Het is hun strategie om kosten te besparen, om op die manier vliegtickets aan te kunnen bieden voor veel lagere prijzen dan de concurrentie.
Aanvullende inkomsten: winst maken buiten de ticketprijs
De aanvullende inkomsten van Ryanair zijn alle inkomsten die niet worden gegenereerd door de vliegtuigstoelen. Voorbeelden hiervan zijn:
- Passagiers mogen bij Ryanair alleen handbagage meenemen. Voor het bijboeken van bagage moet de passagier bijbetalen.
- Het inchecken voor de vlucht gebeurt bij Ryanair voor 99% via internet. Het inchecken op de luchthaven kost een paar euro extra.
- Priority boarding, het eerder mogen instappen dan de andere passagiers, kost een paar euro per vlucht.
- De verkoop van eten en drinken in het vliegtuig behoort ook tot de aanvullende inkomsten.
- Reclame op de buitenkant van de vliegtuigen zorgt ook voor aanvullende inkomsten, net zoals reclame op de hoofdsteunen van de stoelen.
- Verder maakt O’Leary gebruik van het imposante netwerk dat hij met Ryanair heeft opgebouwd. Omdat Ryanair voornamelijk vliegt op kleinere, regionale vliegvelden bedacht O’Leary dat het slim zou zijn om contracten af te sluiten met aanbieders van autoverhuur. Percentages op de autoverhuur van Hertz levert Ryanair jaarlijks miljoenen op. Daarnaast heeft de Ierse luchtvaartmaatschappij contracten afgesloten met Expedia, een aanbieder van hotelreserveringen, Axa, een aanbieder van reisverzekeringen, en Costa, een aanbieder van cruises. De inkomsten die Ryanair via deze diensten genereert zijn bijna pure winst voor het bedrijf.
Het verdienmodel in cijfers en impact
Het verdienmodel van Ryanair
Als aanbieder van vluchten genereert Ryanair in de eerste plaats natuurlijk inkomsten uit de vliegtickets. Vergeleken met andere luchtvaartmaatschappijen is het percentage van de omzet dat uit deze dienst komt bij Ryanair bijzonder klein. De aanvallende inkomsten zijn vrijwel pure winst, en zijn goed voor meer dan 20% van de omzet.
Ongeveer net zo’n groot deel van de omzet komt verrassend genoeg voort uit subsidies. Ongeveer 20% van de omzet van Ryanair bestaat uit subsidies van vooral regionale overheden. Het idee erachter is uniek voor een luchtvaartmaatschappij. Eén van de redenen dat Ryanair op kleine, regionale vliegvelden vliegt is zoals eerder gezegd het feit dat het vaak goedkoper is dan de grootste vliegvelden. Dat is echter niet de enige reden. Veel lokale overheden en vliegvelden betalen Ryanair om op hun vliegvelden te vliegen. Dat doen ze omdat de kleinere vliegvelden vaak in de problemen raken omdat de grootste vliegmaatschappijen ervoor kiezen om via de grootste vliegvelden te vliegen. De kleinere vliegvelden hebben het daardoor vaak moeilijk, en het toerisme in sommige regio’s had het zwaar te verduren. Lokale overheden en vliegvelden betalen Ryanair nu om een minimaal aantal passagiers per maand of per jaar naar lokale vliegvelden te vliegen. Ryanair krijgt betaald per passagier die ze laten landen op het vliegveld, of zoals gezegd voor een minimum aantal passagiers.
Dit maakt in één klap duidelijk waarom Ryanair zo’n lage prijzen kan vragen voor hun vliegtickets. Het maakt voor Ryanair niet zo bijzonder veel uit hoeveel ze vragen voor hun vliegtickets, ze kunnen het zich zelfs permitteren om verlies te maken op de verkoop van tickets. Het gaat erom dat ze hun vliegtuigen vol krijgen, zodat ze geld krijgen van de lokale overheden en kleinere vliegvelden om passagiers daar naartoe te vervoeren. De overheden en vliegvelden zien het betalen van Ryanair als een middel om het toerisme in hun regio te stimuleren. Een uniek verdienmodel binnen de luchtvaart. Deze “aanvullende inkomsten” zijn vrijwel pure winst, en zijn goed voor meer dan 20% van de omzet van Ryanair. Concreet: van de 2.4 miljard Euro omzet, komt 500 miljoen Euro uit ‘aanvullende inkomsten’. De winstmarge op deze aanvullende inkomsten bepaalt voor 100% het bedrijfsresultaat.
Operatie en veiligheid: snelheid en betrouwbaarheid in de praktijk
Een dag in het leven van een Ryanair-vliegtuig draait in mijn ogen om snelheid en efficiëntie. Zo’n Boeing 737, hét werkpaard van de maatschappij, vliegt soms wel 8 vluchten per dag. Waar andere maatschappijen gebruikmaken van een losse externe trap of een airbridge, heeft Ryanair in haar 737’s een eigen ingebouwde trap die gewoon uit de romp van het toestel klapt. Handig, want zo zijn ze niet afhankelijk van de luchthaven en moeten ze dus niet wachten tot het luchthavenpersoneel een trap tegen de romp van het vliegtuig heeft bevestigd. Nadeel: jij als passagier mag lekker in de regen of hitte naar boven klauteren.
Bij full-service maatschappijen zie je na 1, 2 of soms 3 vluchten cateringwagens aanrukken met nieuwe maaltijden en drank. Ryanair doet dit maar beperkt: in de ochtend wordt een basisvoorraad snacks en drankjes ingeladen die verschillende vluchten meegaan. Er is dus geen tijdverlies door telkens nieuw te bevoorraden. De turnaround-time is de tijd die nodig is voor een vliegtuig om opnieuw op te stijgen van zodra het geland is. Ryanair bereikt regelmatig turnaround times van maar 25 minuten (!), een van de snelste in de luchtvaartindustrie. 1. Ingebouwde trap: De 737’s van Ryanair moeten bij aankomst niet wachten op trappen die komen aangereden om passagiers te doen uitstappen. 2. 3. Afwezigheid van seatpockets: Dat kleine opbergvakje bij je knieën heeft Ryanair bewust niet geïnstalleerd in zijn stoelen. Passagiers laten in die vakjes vaak afval achter wat voor het personeel tijd kost om al die vakjes te poetsen. 4. Razendsnel tanken: Een vlucht draaien in 25 minuten turnaround betekent dat tanken vaak parallel gebeurt met het instappen. Op 1 week tijd vliegt een Ryanair-toestel gemiddeld 35 vluchten, soms tot wel 8 vluchten per dag. Dit allemaal in 1 enkele dag en alles met minimaal oponthoud. Het toestel draait praktisch non-stop.
Expertise en prestaties: cijfers uit 2024-2025 en vooruitblik
Het veiligheidsrecord blijft opvallend: ondanks de hoge rotatiefrequentie heeft de maatschappij in haar geschiedenis nog nooit een dodelijk vliegtuigongeluk of dodelijke crash meegemaakt. Het veiligheidsrecord is zelfs vergelijkbaar met of zelfs beter dan veel traditionele maatschappijen. Een dag in het leven van een Ryanair-vliegtuig draait in mijn ogen om snelheid en efficiëntie.
Ryanair heeft in het afgelopen boekjaar (2024-2025) een winst na belasting van €1,61 miljard gerapporteerd. Dit is een daling ten opzichte van de €1,92 miljard winst in het voorgaande jaar. Ondanks de winstdaling vervoerde de Ierse prijsvechter een recordaantal van 200 miljoen passagiers, een stijging van 9% ten opzichte van het jaar ervoor. Hiermee is Ryanair de eerste Europese luchtvaartmaatschappij die in één jaar tijd 200 miljoen passagiers heeft vervoerd.
De omzet steeg met 4% naar €13,95 miljard, terwijl de gemiddelde ticketprijs met 7% daalde. De inkomsten uit aanvullende diensten stegen met 10% tot €4,72 miljard. De kosten per passagier bleven gelijk. Mede door de dalende ticketprijs daalde de winst licht. Volgens Ryanair CEO Michael O'Leary werd de sterke groei van het aantal passagiers gedreven door de lagere ticketprijzen. De herhaaldelijke vertragingen in de levering van nieuwe Boeing-vliegtuigen hadden echter wel invloed op de groei.
Toekomstverwachtingen en ontwikkelingen
Boekjaar 2024-2025: Recordaantal passagiers: 200 miljoen (+9%), Gemiddelde ticketprijs: -7%, Inkomsten uit aanvullende diensten: +10%, Kosten per passagier: gelijk. 181 Boeing 737 "Gamechangers" in de vloot (totaal 618 vliegtuigen per 30 april). Meer dan 160 nieuwe routes voor de zomer van 2025. Verwachtingen voor het komende boekjaar: groei van het aantal passagiers met slechts 3% tot 206 miljoen, mede door aanhoudende vertragingen in de levering van nieuwe vliegtuigen door Boeing. Het bedrijf verwacht wel dat de vraag naar reizen in de zomer van 2025 sterk zal zijn.
