Dynamic pricing van vliegtickets en andere sectoren: werking, voorbeelden en overwegingen

Prijzen aanpassen aan het gedrag van klanten of gebaseerd op factoren zoals tijd, inkomen of locatie is niet nieuw. Het systeem van dynamic pricing is gebaseerd op de ‘consumer surplus’, het verschil tussen het bedrag dat de klant bereid is om te betalen voor een product of dienst (dit wordt ook wel de reservation price genoemd) en het bedrag dat de klant er daadwerkelijk voor betaalt. De weerstand van consumenten kan stijgen wanneer prijzen meerdere keren per dag veranderen of wanneer ze op basis van een klantprofiel worden berekend. Retailketens houden elkaar vaak scherp in de gaten. Wanneer één organisatie de prijs van een product of dienst verlaagt of verhoogt, zullen andere organisaties volgen. Deze vorm van dynamic pricing is relatief eenvoudig vanwege de tools die beschikbaar zijn om prijzen automatisch aan te passen aan die van de concurrentie.

Een goed voorbeeld van een organisatie die zijn prijzen baseert op die van de concurrentie is de webwinkel Amazon. Ook Media Markt maakt gebruik van dynamic pricing. De prijzen van producten worden elke dag, voordat de winkels openen, volledig geautomatiseerd aangepast op basis van een vergelijking met 25 concurrerende elektronica winkels. Een andere vorm van dynamic pricing gaat uit van de vraag naar en het aanbod van een product of dienst. Op drukke momenten, wanneer er veel vraag is naar een product, worden prijzen verhoogd en op rustige momenten zakt de prijs juist weer. Een vliegtuigmaatschappij die hier gebruik van maakt is Easyjet. De prijs van de tickets wordt bepaald door de vraag naar de tickets die nog verkocht moeten worden. Easyjet merkt een toename in vraag wanneer de datum van de vlucht dichterbij komt, dus dat betekent ook een stijging van de prijs. Voor de consument is het dus slimmer om tickets voor een vliegreis ver voor de reis aan te schaffen. De goedkope tickets worden namelijk als eerste verkocht.

Ook in de culturele sector wordt gebruik gemaakt van dynamic pricing op basis van vraag en aanbod. Zo zijn tickets voor weekendvoorstellingen vaak duurder dan voor voorstellingen die doordeweeks spelen. Een andere variant van dynamic pricing is gebaseerd op de locatie en het gedrag van een consument. In de Verenigde Staten wordt dit al op redelijk grote schaal toegepast door bedrijven als Office Depot en Staples (kantoorartikelen). Beide bedrijven gebruiken de internetgeschiedenis en de locatie van consumenten. Veel consumenten hebben bezwaren tegen deze vorm van dynamic pricing, omdat ze niet het gevoel willen hebben dat ze benadeeld worden op basis van persoonlijke data. Dit principe van dynamic pricing is de moeilijkste manier om de optimale prijs voor een product of dienst te berekenen. Wanneer er wordt gekozen voor dit prijsbeleid wordt de prijs van het product of de service bepaald door de merkvastheid van de consument en de invloed van de prijs op een aankoop. Dit laatste wordt gebaseerd op het aankoopverleden van een klant. Een bedrijf dat gebruik maakt van deze strategie is het Amerikaanse bedrijf B&Q. Zij passen hun prijzen aan gebaseerd op het profiel van een consument. De prijskaartjes die in de winkel geplaatst worden zijn verbonden met Wi-Fi. Een belangrijke opmerking bij deze vorm van dynamic pricing is dat dit vaak op bezwaren stuit, omdat er gediscrimineerd wordt op basis van informatie over de klant. Als retailers de prijzen van producten om de week aanpassen, blijft de consument weg. Maar als een vliegtuigticket voor een vakantie binnen een week 200% in prijs stijgt, vinden consumenten dat normaal. In het geval van de vliegtickets slikt de consument ‘dynamic pricing’ wél, simpelweg omdat ze eraan gewend is. Plus, het verschil kan ogenschijnlijk worden beredeneerd: ik ben ‘laat’ met boeken, dus het is mijn eigen schuld dat ik meer betaal. Daarom werkt het wél in de reisbranche en blijven andere sectoren achter: de koper snapt waarom de prijs fluctueert. In de ideale wereld van vraag en aanbod veilt elke organisatie zijn producten of diensten online. Dat leidt tot de exacte en actuele marktwaarde: mijn klant is op dit moment bereid om dit bedrag te betalen. Omdat dit model simpelweg niet werkbaar is, zijn organisaties genoodzaakt om de optimale prijs voor elk product op voorhand te bepalen. Prijsexperts bedachten een snelle manier om zo dicht mogelijk in de buurt van de perfecte veilingprijs te komen: dynamic pricing als een soort voorgecalculeerde veiling. Niet de hamer, maar algoritmes doen daarbij het werk.

  • Als de consument niet begrijpt welke factoren een prijs bepalen, is hij of zij het vertrouwen kwijt en wordt er niet gekocht. De factoren die een ticketprijs bepalen zijn bijvoorbeeld statisch, oftewel op zichzelf staand en makkelijk meetbaar: historie (wat was de prijs vorig jaar, vorige week, gisteren?), tijdstip van boeken (is het kort of lang van tevoren?), periode van verblijf (is het hoog- of laagseizoen?), tijdstip van de vlucht (is het in de ochtend en daarmee handig voor zakelijke reizigers? Of midden op de dag, wellicht geschikter voor vakantiegangers?).
  • En minder voor de hand liggend: wat doen de beurzen? Keldert de AEX-index, dan wordt er zakelijk naar verwachting minder gevlogen. Wanneer algoritmes echter niet worden begrensd, kleden zij de consument uit. Computers ontbreekt het immers aan soft skills: een algoritme kan bijvoorbeeld voor het laatste ticket naar California €6.000 rekenen. Dat jaagt de consument natuurlijk tegen de aanbieder in het harnas. Het leidt tot irritatie, negatieve merkassociaties en het gevaar dat de klant weggaat. Het lijkt een ‘quick win’, maar zorgt op langere termijn juist voor omzetverlies.
  • Bovendien kan een algoritme de link tussen de Champions League finale in Manchester en een piekmoment in de vraag naar vliegtickets niet eenvoudig leggen. Het zijn externe factoren die variabel zijn, maar wel van invloed zijn op de betalingsbereidheid van consumenten. Organisaties hebben dan ook mensen nodig die de formule en het computerprogramma snappen, om het te sturen. Er zijn natuurlijk veel geautomatiseerde tools die hem helpen, maar dynamic pricing is gelukkig nog steeds voor een groot deel een mensenbusiness. De mens is eindverantwoordelijk voor de juiste prijs, een prijs die de klant ook snapt. Een kleine meevaller voor de consument: artificial intelligence wint het tot op heden niet van de mens. Toch lijkt een (potentiële) koper weinig tegen het slimme dynamic pricing in te kunnen brengen.

5 tips om te winnen van data: 1) Houd verschillende aanbieders nauw in de gaten. 2) Boek op tijd, maar niet té vroeg. 3) Onderzoek ticketprijzen over langere periode. 4) Let op je cookies. Het effect van cookies op prijs wordt vaak overschat. Veel aanbieders gebruiken cookies niet in het bepalen van prijs, omdat het tot wantrouwen van de consument kan leiden. 5) Diverse vakantieaanbieders beïnvloeden elkaars prijs. Wanneer je ergens spotgoedkoop naartoe kan vliegen - vooral bij geïsoleerde vakantiebestemmingen - kan het zijn dat alle hotels aldaar volgeboekt zijn en vice versa. Mocht je naar een privé-adres gaan, is het wél de meest gunstige timing om een vlucht te boeken. Even wachten dus tot alle hotels vol zijn. Wat ook kan helpen is het hotel en de vliegtickets bij totaal andere maatschappijen te boeken. Niet alle aanbieders staan op deze manier met elkaar in contact.

visualisering van prijsdynamiek en factorenelementen

Wat is dynamic pricing en wat zijn populaire toepassingen?

Dynamic pricing is een sophisticated pricing strategy in which the price is reviewed and fine-tuned several times a day depending on the relationship between supply and demand. Accordingly, dynamically formed prices can change frequently and reflect much better the current market value of a given product or service. Dynamic pricing is now used successfully in many areas around the world - not only by airlines but also by several major foreign movie chains, the German Herta BSC football club, the Wizards playing in the NBA, Broadway in New York, the Metropolitan Opera, Airbnb and has become an everyday practice for both Uber and retail.

Waarom is dynamic pricing goed voor mij, een ticketkoper? Dynamic pricing results in prices that are in line with current market values, so our customers have to pay exactly what the selected tickets are worth at that moment. Als gevolg hiervan kunnen tickets voor dezelfde voorstelling variëren in prijs, afhankelijk van vraag en beschikbaarheid.

"How to Create an Event with AutoTier in Eticks Platform | Smart Ticket Pricing Guide"

Toepassingsrichtingen en praktijken

In de praktijk worden diverse varianten toegepast: yield management in luchtvaart, surge pricing bij ridesharing, en prijsstelling bij hotels op basis van bezettingsgraad. Ook supermarkten experimenteren met houdbaarheidsdata en kortingsacties. Platforms zoals Bol.com en Amazon passen repricing toe als marketplace-variant van dynamic pricing, waarbij concurrentiepositie en voorraad belangrijke rol spelen. Het verschil tussen dynamic pricing en personalised pricing ligt in het gebruik van persoonlijke data versus algemene marktfactoren.

schema van dynamic pricing toepassingen per sector

Voor- en nadelen en juridische context

Dynamic pricing kent vele voordelen zoals hogere omzet, betere margebepaling, snellere respons op marktveranderingen, en efficiënte voorraadrotatie. Consumenten kunnen profiteren van lagere prijzen in daluren of bij lage vraag. Tegelijkertijd bestaat er zorg over transparantie en mogelijke discriminatie bij gepersonaliseerde prijzen. In de EU en specifieke landen spelen regelgeving en transparantie-eisen een belangrijke rol, bijvoorbeeld omtrent het tonen van de laagste prijs en informatie over gebruikte data.

Voor marketplaces is repricing vaak de directe ingang, met aandacht voor minimumprijzen en voorraadcontext. Voor consumenten zijn minimale en maximale prijslimieten nuttig om oneerlijke druk te voorkomen. Het succesvol implementeren van dynamic pricing vereist betrouwbare data, passende software en duidelijke communicatie zodat prijsfluctuaties begrijpelijk blijven voor kopers.

tags: #dynamic #pricing #vliegtickets