De dagen van de Airbus A330 bij KLM zijn dan nu toch echt geteld. In haar laatste dagen vloog de machine op en neer naar Edmonton, Canada; Oranjestad, Aruba; en Lagos, Nigeria. Op 31 mei maakte de Airbus A330-200, registratie PH-AOA haar allerlaatste landing op Schiphol. Sindsdien staat de in 2005 gebouwde machine met bijnaam ‘De Dam’ op de luchthaven van Amsterdam.
Dat is niet alleen het lot voor de eerste Airbus A330-200 die KLM ooit in ontvangst nam. Ook de andere vijf -200’s zullen snel volgen. Tegenover het medium FlightGlobal bevestigt CEO Marjan Rintel dat KLM vervroegd afscheid zal nemen van haar A330-deelvloot. Volgens Rintel zal het uitfaseren ongeveer gelijklopen met de ontvangst van de nieuwe A350’s. KLM verwacht haar eerste tegen het eind van de zomer in ontvangst te mogen nemen.
Uitfasering van oudere vluchten en samenwerking met Air France
Het uitfaseren van de -200-deelvloot gaat vrijwel in harmonie met Air France. Beide airlines zetten hun oudere Airbussen momenteel veelal in op routes naar West-Afrika en het Caraïbisch gebied. Ook Air France heeft een deelvloot bestaande uit zes machines, waarvan het oudste exemplaar momenteel aan de grond staat. Samen delen de Fransen en de Nederlanders een gezamenlijke order voor A350’s en A350F’s.
De laatstgenoemde bestaat uit zes toestellen, drie voor de vrachttak van elke airline. De eerste A350F loopt echter flinke vertraging op als gevolg van een reorganisatie bij Airbus en problemen met het leveren van motoren.
Overzicht van recente en toekomstige toestellen
Op 25 oktober 2020 voert KLM haar laatste commerciële vlucht uit met de Boeing 747. De 747 is een belangrijk toestel, omdat het vliegen voor veel mensen betaalbaar heeft gemaakt. Eigenlijk heeft KLM in maart 2020 al afscheid genomen van de 747. Oorspronkelijk zou dat afscheid pas in 2021 plaatsvinden, 50 jaar na zijn intrede bij KLM. Vanwege de coronacrisis, waardoor de vraag naar vliegreizen is ingestort, wordt de 747 al in maart 2020 uit de roulatie genomen. Het wordt namelijk vervangen door zuinigere vliegtuigen. Maar vanwege diezelfde coronacrisis haalt KLM in april 2020 3 747’s van stal om ingezet te worden voor het vervoeren van medische hulpgoederen.
Topman Pieter Elbers (r) van KLM en minister Martin van Rijn voor Medische Zorg tijdens de aankomst van een 747-toestel van KLM op Schiphol. De Boeing 747 is een iconisch vliegtuig dat in de 2e helft van de 20e eeuw de nieuwe standaard wordt in de commerciële luchtvaart. Met zijn 4 motoren heeft de 747 een grotere actieradius dan zijn concurrenten en het kan meer dan 2 maal zoveel passagiers vervoeren. Vanwege dat grotere aantal passagiers, gaat de prijs van reizen met het vliegtuig beduidend omlaag, waardoor vliegen voor grote groepen mensen betaalbaar wordt: het wereldwijde toerisme is geboren. Tevens biedt de 747 meer ruimte voor comfort in vergelijking met zijn voorgangers.
De bijnamen van de Boeing 747 zijn ‘Jumbojet’, ‘The Queen of the Skies’ en ‘Humpback’. In 1963 wil de Amerikaanse luchtmacht over grotere en meer veelzijdige transportvliegtuigen beschikken dan die ze op dat moment in gebruik hebben. Ze stellen een programma van eisen op waaraan het transportvliegtuig moet voldoen. In 1964 ontvangt de luchtmacht ontwerpvoorstellen voor het frame van onder andere Boeing, Douglas en Lockheed. Voorstellen voor de motoren komen onder andere van Pratt & Whitney en General Electric. De luchtmacht kiest in 1965 voor het ontwerp van Lockheed met een motor van General Electric. Juan Trippe is de oprichter van de vliegtuigmaatschappij Pan Am. Hij ziet begin jaren 60 dat mensen steeds meer gebruik maken van het vliegtuig en dat daardoor de drukte op vliegvelden toeneemt. Terwijl het aantal vluchten groter wordt, kunnen de vliegtuigen relatief weinig passagiers vervoeren. Een groter vliegtuig kan de oplossing bieden en is goedkoper in het gebruik.
Trippe vraagt Bill Allen, president van Boeing, een vliegtuig te bouwen dat zo’n 2 keer zo groot is dan de Boeing 707. In 1965 begint Boeing met het ontwerp van het nieuwe vliegtuig, de 747, waarin ideeën zijn verwerkt die oorspronkelijk zijn bedoeld voor het militaire transportvliegtuig. Om een beter beeld van hun wensen te krijgen, zijn Pan Am en andere vliegtuigmaatschappijen nauw betrokken bij de ontwikkeling van de 747. In die tijd heerst de gedachte dat subsonische vliegtuigen snel zullen worden opgevolgd door supersonische passagierstoestellen. Boeing houdt bij de ontwikkeling van de 747 hiermee rekening, zodat het vliegtuig makkelijk kan worden omgebouwd tot vrachtvliegtuig, om aan de vraag van het subsonische vachtvliegen te voldoen. Boeing staat voor een geweldige uitdaging: de 747 moet eind 1969 klaar zijn, wat betekent dat het vliegtuig in 29 maanden moet zijn ontworpen, gebouwd en getest. Meer dan 50.000 mensen werken aan het project in de fabriek in Everett in de staat Washington. De fabriek is zo groot dat hij een eigen postcode heeft. Boeing bouwt de 747 met 4 motoren, 2 verdiepingen en 2 gangpaden, een zogenaamde ‘widebody’, een breedrompvliegtuig. Om een eerste klas lounge te bouwen, komt de cockpit bovenop een kort bovendek. Op 30 september 1968 rolt de eerste 747 van de productielijn. Het toestel, genaamd ‘The City of Everett’, maakt zijn eerste testvlucht op 9 februari 1969.
Op 21 januari 1970 wil Pan Am de eerste commerciële vlucht maken met de 747. Eén van de motoren raakt vlak voor de start oververhit, waardoor een vervangend toestel moet worden ingezet. Het heeft in die tijd een vliegbereik van 9.800 kilometer. Met zijn lengte van meer dan 70 meter, een spanwijdte van bijna 60 meter en zijn typerende bult op zijn kop is het een zeer herkenbaar vliegtuig op de vliegvelden. Begin jaren 70 komt Boeing met een volledige vrachtversie van de 747. De neus van het toestel klapt omhoog, waardoor de lading makkelijk aan boord is te krijgen. De 747 krijgt in 1980 een verlengd bovendek, een hogere kruissnelheid en meer stoelen, de 747-300.
De eerste 747, van Pan Am, landt op Schiphol op 2 juli 1970. KLM introduceert haar eerste 747 in februari 1971. KLM heeft er door de jaren heen 46 in dienst gehad, waarbij de eerste toestellen later door modernere versies zijn vervangen. Martinair heeft in totaal met 9 747’s gevlogen. Lange tijd is de 747 het grootste passagiersvliegtuig ter wereld. Ondanks allerlei moderniseringen neemt het aantal orders voor de 747 na de eeuwwisseling af. Er zijn dan vliegtuigen te koop die 2 motoren hebben en dus zuiniger en efficiënter zijn dan de voorgangers met 4 motoren. Voorbeelden hiervan zijn de Airbus A350 en Boeings 787 Dreamliner. De 747-8 is het laatste vliegtuig in de ontwikkeling van de 747-familie. De laatste passagiersversie van deze 747 is in 2017 afgeleverd aan Korean Air. De laatste vrachtversie van de 747-8 wordt in 2022 opgeleverd. In het vrachtvervoer zal de Jumbo nog lang een belangrijke rol vervullen. In het passagiersvervoer wordt die rol snel kleiner. Tijdens de coronacrisis besluiten onder meer KLM, Qantas, British Airways en Corsair om vervroegd afscheid te nemen van de grote Jumbo ten faveure van kleinere en zuinigere toestellen. Met het einde van de 747 komt er ook een einde aan het Jumbojet-tijdperk, want in 2019 besluit Airbus al te stoppen met de A380.
De ongetwijfeld bekendste 747 is de Airforce One, het vliegtuig waarin de president van de Verenigde Staten wordt vervoerd. Een andere bekende 747 is de ‘Ed Force One’ waarmee de metalband Iron Maiden in 2016 over de hele wereld vliegt tijdens de The Book of Souls Worldtour. In 2006 is de 747 te zien in de James Bond film Casino Royale. Datzelfde vliegtuig is te bewonderen in de Britse autoshows Fifth Gear en Top Gear. Op de rug van de 747 Shuttle Carrier Aircraft brengt NASA de gelande spaceshuttles die niet op Kennedy Space Centre zijn geland, terug naar Florida. De 747 SOFIA, Stratospheric Observatory For Infrared Astronomy, is een vliegend observatorium waarin een telescoop is gemonteerd. De 747 is ook betrokken geweest bij een aantal tragische momenten in de luchtvaartgeschiedenis. Op 25 november 1973 kapen 3 Arabische terroristen de KLM-Boeing 747 genaamd ‘Mississippi’, met aan boord 247 passagiers. In 1977 botsen op het Spaanse eiland Tenerife in dichte mist 2 Boeings 747 op elkaar, de KLM ‘Rijn’ en de Pan Am ‘Clipper Victor’. Bij de grootste vliegramp uit de geschiedenis komen 583 mensen om het leven. In 1992 stort een Boeing 747 vrachtvliegtuig van de Israëlische luchtvaartmaatschappij El Al neer in de Amsterdamse Bijlmermeer. De Boeing 747 heeft voor een revolutie gezorgd in de luchtvaart. Is vóór de 747 vliegen alleen weggelegd voor de rijken, met de intrede van het toestel is de luchtvaart voor de meeste mensen bereikbaar. Vliegtuigspotters worden opgeroepen niet naar Schiphol te komen voor de laatste landing van de Boeing 747-400 van KLM. Met drie speciale rondvluchten boven Nederland, de Farewell Flights, krijgen de aanwezigen de mogelijkheid nog een allerlaatste keer van hun favoriete toestel te genieten. De vluchten waren binnen enkele minuten uitverkocht.
De laatste MD-11 vlucht wereldwijd markeert ook het einde van een bijzondere periode in de burgerluchtvaart. KLM is de enige maatschappij ter wereld die nog opereert met de MD-11 voor passagiersvervoer. De samenwerking tussen Douglas en KLM heeft ruim tachtig jaar bestaan, een unieke geschiedenis. Sinds 1934 heeft KLM als enige luchtvaartmaatschappij in de wereld alle door Douglas in serie gebouwde verkeersvliegtuigtypes in haar vloot gehad, DC2 tot DC10. Het begon in 1934 met de DC-2 die KLM van 1934 tot 1946 in gebruik had. De legendarische PH-AJU “Uiver” die in 1934 de eerste prijs in de handicap-sectie behaalde in de race Londen-Melbourne was een DC-2. De DC-3, de Dakota, is te bewonderen op het platform tijdens het Farewell evenement op Schiphol. KLM is de enige luchtvaartmaatschappij die ook de DC-5 in dienst heeft gehad, omdat zij in de Tweede Wereldoorlog als enige haar order niet annuleerde. Vandaag bewijst KLM als trouwe gebruiker van deze toestellen de legendarische vliegtuigfabrikant een bijzondere eer en sluit het Douglas-tijdperk voorgoed af.
KLM heeft de laatste jaren geïnvesteerd in een moderne, zuinige en duurzame vloot en daar past de MD-11 niet meer in. In 2015 wordt het toestel opgevolgd door de Boeing 787-9 Dreamliner. De Boeing Dreamliner kan 294 passagiers vervoeren en levert een brandstofbesparing op van zo’n 30% en produceert minder geluidsoverlast en CO2-uitstoot. Zo werkt KLM toe naar een duurzamere luchtvaartindustrie.
Met drie speciale rondvluchten boven Nederland, de Farewell Flights, krijgen de aanwezigen de mogelijkheid nog een allerlaatste keer van hun favoriete toestel te genieten. De vluchten waren binnen enkele minuten uitverkocht. De laatste MD-11 vlucht wereldwijd markeert ook het einde van een bijzondere periode in de burgerluchtvaart. KLM is de enige maatschappij ter wereld die nog opereert met de MD-11 voor passagiersvervoer. De samenwerking tussen Douglas en KLM heeft ruim tachtig jaar bestaan, een unieke geschiedenis. Sinds 1934 heeft KLM als enige luchtvaartmaatschappij in de wereld alle door Douglas in serie gebouwde verkeersvliegtuigtypes in haar vloot gehad, DC2 tot DC10. Het begon in 1934 met de DC-2 die KLM van 1934 tot 1946 in gebruik had. De legendarische PH-AJU “Uiver” die in 1934 de eerste prijs in de handicap-sectie behaalde in de race Londen-Melbourne was een DC-2. De DC-3, de Dakota, is te bewonderen op het platform tijdens het Farewell evenement op Schiphol. KLM is de enige luchtvaartmaatschappij die ook de DC-5 in dienst heeft gehad, omdat zij in de Tweede Wereldoorlog als enige haar order niet annuleerde. Vandaag bewijst KLM als trouwe gebruiker van deze toestellen de legendarische vliegtuigfabrikant een bijzondere eer en sluit het Douglas-tijdperk voorgoed af.
KLM heeft de laatste jaren geïnvesteerd in een moderne, zuinige en duurzame vloot en daar past de MD-11 niet meer in. In 2015 wordt het toestel opgevolgd door de Boeing 787-9 Dreamliner. De Boeing Dreamliner kan 294 passagiers vervoeren en levert een brandstofbesparing op van zo’n 30% en produceert minder geluidsoverlast en CO2-uitstoot. Zo werkt KLM toe naar een duurzamere luchtvaartindustrie.
tags: #afscheid #vliegtuigen #klm