Op de dag van de aanslagen in Parijs, 13 november 2015, bekeken terroristen of zij wapens konden verstoppen op Schiphol. Osama Krayem, die vastzit vanwege de aanslagen in Parijs en Brussel, heeft dat in oktober en november verklaard tijdens verhoren. Krayem werd geboren in Zweden uit Syrische ouders en werd op 8 april vorig jaar in Brussel gearresteerd. Dat was kort na de aanslagen in de Belgische hoofdstad die aan 32 mensen het leven kostten. Bij het rechercheonderzoek werd een computer gevonden met informatie over diverse commando's. Een van de bestanden heette 'Groep Schiphol'.
Volgens AFP vertelde Krayem dat hij een paar uur voor de aanslagen in Parijs, waarbij 130 doden vielen, samen met een andere jihadist de bus nam van Brussel naar Amsterdam. Ze zouden op Schiphol hebben gezocht naar een bagagekluis om wapens, explosieven of geld te verstoppen. Na twee uur zoeken zijn ze weer vertrokken. Op de dag van de aanslagen in Parijs reisden twee IS-aanhangers met de bus naar Amsterdam. De woordvoerders hebben veel vragen over de mogelijke plannen voor een aanslag in Nederland. Staan de feiten vast?
Wilders (PVV) en Van Klaveren (GrBvK) hekelen het opengrenzenbeleid en pleiten voor een harde aanpak van islamitisch terrorisme en het stoppen van de asielinstroom. Sluit moskeeën waar opgeroepen tot geweld, zegt Van Klaveren. Harde uitspraken van politici als Wilders zijn geen oplossing van het probleem maar creëren juist een voedingsbodem voor radicalisering en extremisme, betoogt Kuzu (GrKÖ). De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Op de dag dat Parijs getroffen werd door een reeks aanslagen, zijn twee terroristen van Brussel naar Schiphol gereisd om er een aanslag te plegen. Dat meldt de Franse krant Le Monde. Het is nog onduidelijk waarom het plan om een aanslag te plegen op de Nederlandse luchthaven niet is uitgevoerd, die bewuste 13 november 2015.
Uit Frans onderzoek blijkt intussen dat de organisatie achter de aanslagen in Parijs en Brussel nog groter en professioneler was dan tot dusver werd aangenomen. Dat IS plannen had om op 13 november 2015 op veel meer plaatsen dan alleen Parijs aanslagen wilde plegen meldde de Amerikaanse nieuwszender CNN al eerder. Maar nu heeft Le Monde daar meer details over en blijkt dat twee terroristen mogelijk plannen hadden voor een aanslag op de luchthaven van Schiphol. Uit Frans onderzoek blijkt dat de Tunesiër Sofiane Ayari en de Syrische Zweed Osama Krayem, beiden 23 jaar oud, namen op de dag van de aanslagen in Parijs een Eurolines-bus van Brussel naar Nederland. Ze reisden met valse papieren en hadden een enkele reis geboekt richting Schiphol, zo heeft het onderzoek naar de aanslagen in Parijs geleerd. Krayem verklaarde aanvankelijk dat hij een hotelkamer in Amsterdam had gereserveerd, maar later zei hij dat hij diezelfde dag nog samen met Sofiane Ayari naar Brussel is teruggekeerd. Dat Schiphol hun doelwit was, maken de Franse speurders op uit bestanden die op een laptop van de terroristen zijn gevonden. Op de laptop werd een map gevonden met de naam “13 november”, met daarin vijf bestanden. Eén daarvan heette “Schiphol”, drie andere hielden verband met de aanslagen in Parijs en een vijfde bestand heette “metro”. Dat kan erop wijzen dat de terroristen ook een aanslag wilden plegen op de Parijse metro.
Volgens de Nederlandse omroep NOS zijn er echter waarschijnlijk geen concrete aanwijzingen geweest dat er een aanslag op Schiphol dreigde. De Volkskrant probeerde een reactie te halen bij de Nederlandse inlichtingendiensten, maar die willen niet reageren op vragen over Ayari en Krayem. Deze zomer werden de veiligheidsmaatregelen op Schiphol alleszins opgeschroefd. Volgens de Franse speurders hoorden Ayari en Krayem duidelijk bij de organisatie die achter de aanslagen in Parijs zat. Ayari, die de valse naam Amine Choukri gebruikte, werd op 3 oktober 2015 ook in het gezelschap van Abdeslam opgemerkt bij een controle op een Duitse snelwegparking, dat was dus ruim een maand voor de aanslagen in Parijs. Vermoedelijk was Abdeslam Ayari gaan ophalen nadat die als IS-strijder uit Syrië was teruggekeerd en op 20 september via het Griekse eiland Leros Europa was binnengerakt. Ayari zou ook bij terroristische plannen in zijn vaderland betrokken zijn geweest.
Ayari’s handlanger, Osama Krayem, werd op zijn beurt op 8 april in de boeien geslagen, in Laken. Krayem was de man met de rugzak die kort contact had met Khalid El Bakraoui, kort voor die zich opblies in de metro in Maalbeek. Krayem werd uiteindelijk op 8 april van dit jaar opgepakt, samen met onder andere Mohamed Abrini. Abrini was de man die op bewakingsbeelden van Zaventem werd gezien als “de man met het hoedje”, kort voordat Ibrahim El Bakraoui en Najim Laachraoui zich in de vertrekhal opbliezen. Uit het Franse onderzoek waarover Le Monde nu schrijft, blijkt dat de organisatie van de aanslagen in Parijs en Brussel nog groter en professioneler was dan tot nu toe werd aangenomen. Zo hebben de onderzoekers een tiental schuilplaatsen, vooral in Brussel, opgelijst en blijkt dat er een duidelijk afgebakende taakverdeling was binnen de terreurgroep.
Op 13 november, de dag dat Parijs werd getroffen door terroristische aanslagen, waren twee mannen onderweg naar Schiphol om ook daar een aanslag te plegen. Vorige maand liet CNN al weten dat er plannen waren om in Nederland een aanslag te plegen. Maar nu is bekend geworden dat er ook werkelijk een eenheid onderweg is geweest. Het gaat om de 23-jarige Tunesiër Sofien A. en de 23-jarige Syrische Zweed Ossama K. Zij waren op 13 november op station Brussel Noord op een bus van Eurolines gestapt richting Amsterdam. Beiden zijn inmiddels aangehouden, tijdens het onderzoek naar de aanslagen in Parijs. Het is overigens niet duidelijk waarom de aanslag niet is doorgegaan. De Franse inlichtingendiensten zijn het plan op het spoor gekomen via onderzoek van een bij een huiszoeking aangetroffen laptop. Daarop stond een bestand onder de naam Groupe Schiphol. Andere bestanden hadden namen van locaties waar wel aanslagen zijn gepleegd. Het is goed mogelijk dat de verhoogde waakzaamheid op Schiphol eind juli te maken heeft gehad met het Franse onderzoek, hoewel de verdachten op dat moment al vast zaten.
Documentaire: Terreur in Brussel
Wat we uit de bronnen leren over plannen en uitwisseling van inlichtingen
De Franse speurders bevestigen dat de organisatie achter de aanslagen in Parijs en Brussel groter en professioneler was dan eerder werd gedacht, met meerdere schuilplaatsen en duidelijke taakverdeling binnen de groep. De uitwisseling van informatie tussen Europese veiligheidsdiensten blijft een thema, waarbij er twijfels bestaan over de effectiviteit van huidige mechanismen en de behoefte aan verdere samenwerking. De namen van betrokkenen en de precieze stappen blijven onderhevig aan onderzoek en officiële verklaringen.
